- Newsroom
Επίσημη ένσταση και υπόμνημα προς τη διοίκηση του ΑΠΘ κατέθεσε ο Σύλλογος Οικοτρόφων Φοιτητικών Εστιών Θεσσαλονίκης (ΣΟΦΕΘ) για το περιεχόμενο του νέου εσωτερικού κανονισμού και του ιδιωτικού συμφωνητικού διαμονής στις Φοιτητικές Εστίες Θεσσαλονίκης (ΦΕΘ).
Ο ΣΟΦΕΘ καταγγέλλει σοβαρά νομικά και διαδικαστικά ζητήματα που δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη στο νέο κανονισμό και το συμφωνητικό που, όπως επισημαίνει, υποβλήθηκε στους φοιτητές προσυμπληρωμένο και ήδη υπογεγραμμένο από τον αρμόδιο αντιπρύτανη.
Ο Σύλλογος τονίζει ότι παρότι το συμφωνητικό έχει αναμφίβολα κανονιστικό χαρακτήρα, ο κανονισμός αυτός δεν έχει δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ως εκ τούτου είναι ανυπόστατο.
«Το αποκαλούμενο "ιδιωτικό συμφωνητικό" βρίθει όρων που είτε είναι ευθέως παράνομοι είτε εμφανώς παράλογοι. Μολονότι αποκαλείται "συμφωνητικό", δεν επιτρέπει στο ένα από τα (υποτιθέμενα) "συμβαλλόμενα μέρη", και μάλιστα το πιο αδύναμο, να επιφέρει οποιαδήποτε τροποποίηση ή να διατυπώσει έστω απλή επιφύλαξη», σημειώνει ο ΣΟΦΕΘ που ζητά απόσυρση του νέου κανονισμού εστιών και του ιδιωτικού συμφωνητικού.
Ακόμη ζητά να διασφαλιστεί το γεγονός ότι δεν θα προχωρήσει καμία έξωση ή άλλη δυσμενής μεταβολή της στεγαστικής κατάστασης οικοτρόφου λόγω μη υπογραφής ή αμφισβήτησης του συμφωνητικού καθώς επίσης τη διαβίβαση του υπομνήματος στα αρμόδια όργανα και την επίσημη έγγραφη απάντηση επί των αιτημάτων.
Τέλος στην ανακοίνωση του Συλλόγου υπογραμμίζεται ότι οι φοιτητές θα προσφύγουν στην Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη», ζητώντας την επιβεβλημένη διαμεσολάβηση για την απόσυρση του κανονισμού και του ιδιωτικού συμφωνητικού και την προστασία των δικαιωμάτων τους.
Αναλυτικά το υπόμνημα:
ΥΠΟΜΝΗΜΑ-ΑΝΑΦΟΡΑ
ΑΠΟ: Σύλλογος Οικότροφων Φοιτητικών Εστιών Θεσσαλονίκης ΠΡΟΣ:
Τις Πρυτανικές Αρχές του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Την αρμόδια υπηρεσία της φοιτητικής μέριμνας του ΑΠΘ και οιαδήποτε άλλη αρμόδια υπηρεσία
ΚΟΙΝ:
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΙΝΕΔΙΒΙΜ (ίδρυμα νεολαίας και Διά Βίου μας) Την ανεξάρτητη αρχή «Συνήγορος του Πολίτη»
Θέμα: Αναφορικά με τον νέο κανονισμό λειτουργίας των εστιών και το ιδιωτικό συμφωνητικό που κοινοποιήθηκε στους φοιτητές που διαμένουν στις εστίες του ΑΠΘ στις 8/4/2026.
Με το παρόν ο Σ.Ο.Φ.Ε.Θ επισημαίνει σοβαρά νομικά και διαδικαστικά ζητήματα που δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη.
Οι φοιτητές/τριες που διαμένουν στις Φοιτητικές Εστίες Θεσσαλονίκης του Α.Π.Θ. κλήθηκαν να υπογράψουν «ιδιωτικό συμφωνητικό διαμονής» που τους υποβλήθηκε προσυμπληρωμένο και ήδη υπογεγραμμένο από τον αρμόδιο αντιπρύτανη.
1. Η υποχρέωση υπογραφής «συμφωνητικού» προβλέπεται στο άρθρο 7 παρ. 1 του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας των Φοιτητικών Εστιών Θεσσαλονίκης του Α.Π.Θ. που εγκρίθηκε από τη Σύγκλητο του ιδρύματος στη συνεδρίασή της με αριθμό 3179/4.3.2026. Όμως, παρότι έχει αναμφίβολα κανονιστικό χαρακτήρα, ο κανονισμός αυτός δεν έχει δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ούτε προκύπτει από διάταξη νόμου διαφορετικός τρόπος δημοσίευσής του). Ως εκ τούτου, όπως παγίως έχει κριθεί για μη δημοσιευθείσες ή μη προσηκόντως δημοσιευθείσες κανονιστικές διοικητικές πράξεις (ΣτΕ 87/2011 κ.ά.), είναι ανυπόστατος. Μέχρις ότου δημοσιευτεί προσηκόντως δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια.
2. Ακόμη όμως και αν δημοσιευτεί προσηκόντως, κατά το μέρος που προβλέπει την υποχρέωση υπογραφής συμφωνητικού, ο κανονισμός έχει προδήλως εκδοθεί καθ’ υπέρβαση της εξουσιοδότησης του άρθρου 223 του ν. 4957/2022. Ως μέτρο φοιτητικής μέριμνας στο πλαίσιο της παροχικής διοίκησης, η στέγαση φοιτητών σε φοιτητικές εστίες ιδρύει σχέση αμιγώς δημοσίου δικαίου που δεν έχει με οποιονδήποτε τρόπο χαρακτήρα ιδιωτικής συναλλαγής. Διέπεται αποκλειστικά από την αρχή της νομιμότητας και σε καμία περίπτωση από την αρχή της ιδιωτικής αυτονομίας. Η υπογραφή «ιδιωτικού» συμφωνητικού παραπέμπει σε δικαιοπραξία του ιδιωτικού δικαίου, τη στιγμή που, εν προκειμένω, το Πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί ως fiscus και δη ως εκμισθωτής περιουσιακών του στοιχείων αλλά, όπως σημειώθηκε, ως ΝΠΔΔ που ασκεί αρμοδιότητες παροχικής διοίκησης. Είναι, δε, προφανές ότι η εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 223 του ν. 4957/2022 δεν εξουσιοδοτεί παρνεπιστημιακάόργανα να αποφασίζουν την ιδιωτικοποίηση σχέσεων που εκ του νόμου ιδρύονται ως δημοσίου δικαίου.
3. Η διαμονή φοιτητών σε φοιτητικές εστίες συνιστά παροχή στέγασης και όχι απλή φιλοξενία ξενοδοχειακού τύπου. Αποτελεί κοινωνική παροχή με διπλό συνταγματικό έρεισμα: αφενός, το άρθρο 21 παρ. 4 του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο «η απόκτηση κατοικίας από αυτούς που τη στερούνται ή στεγάζονται ανεπαρκώς αποτελεί αντικείμενο ειδικής φροντίδας του Κράτους», και, αφετέρου, το άρθρο 16 παρ. 4 εδ. β΄, σύμφωνα με το οποίο «το Κράτος ενισχύει τους σπουδαστές που διακρίνονται, καθώς και αυτούς που έχουν ανάγκη από βοήθεια ή ειδική προστασία, ανάλογα με τις ικανότητές τους». Το διαμέρισμα φοιτητικής εστίας, ως εκ τούτου, αποτελεί «κατοικία» κατά την έννοια του άρθρου 9 του Συντάγματος και προστατεύεται από το άσυλο της κατοικίας. Από την άποψη αυτή, ο όρος 8 του αποκαλούμενου «ιδιωτικού» συμφωνητικού, που εξοπλίζει την πανεπιστημιακή διοίκηση με την εξουσία να επισκέπτεται «σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή» τα παραχωρηθένα διαμερίσματα για να ελέγξει την τήρηση των όρων του συμφωνητικού είναι παράνομος ως ευθέως αντισυνταγματικός.
4. Το διαμέρισμα φοιτητικής εστίας αποτελεί, περαιτέρω, κατοικία εντός της οποίας προστατεύεται η ιδιωτική και οικογενειακή ζωή κατά το άρθρο 9 του Συντάγματος και το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Από την άποψη αυτή, ο όρος 5 του αποκαλούμενου «ιδιωτικού συμφωνητικού», σύμφωνα με τον οποίο απαγορεύεται η διανυκτέρευση, ακόμα και η απλή επίσκεψη (!) άλλων προσώπων, ακόμα και άλλων ενοίκων της ίδιας εστίας (!!), στα δωμάτια των εστιών, είναι παράνομος ως ευθέως, και κραυγαλέα, αντίθετος στο Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Σε κάθε περίπτωση, ο όρος αυτός είναι αντίθετος ακόμα και στον Εσωτερικό Κανονισμό, ο οποίος στο άρθρο 7 παρ. 3 απαγορεύει μόνο την «μακρόχρονη φιλοξενία» τρίτων, όχι όμως την απλή φιλοξενία, διανυκτέρευση ή επίσκεψη.
5. Το αποκαλούμενο «ιδιωτικό συμφωνητικό» βρίθει όρων που είτε είναι ευθέως παράνομοι είτε εμφανώς παράλογοι. Μολονότι αποκαλείται «συμφωνητικό», δεν επιτρέπει στο ένα από τα (υποτιθέμενα) «συμβαλλόμενα μέρη», και μάλιστα το πιο αδύναμο, να επιφέρει οποιαδήποτε τροποποίηση ή να διατυπώσει έστω απλή επιφύλαξη. Οι φοιτητές καλούνται να υπογράψουν ένα προδιαμορφωμένο και ήδη υπογεγραμμένο από τον «αντισυμβαλλόμενο» κείμενο. Καλούνται, μεταξύ άλλων, να αποδεχτούν τον όρο 2, σύμφωνα με τον οποίο «οι εγκαταστάσεις, ο εξοπλισμός και η επίπλωση [του παραχωρηθέντος διαμερίσματος] είναι σήμερα σε άριστη κατάσταση και λειτουργία», μολονότι είναι κοινώς γνωστό ότι η κατάσταση των εστιών απέχει πολύ από το να μπορεί να χαρακτηριστεί άριστη. Καλούνται, επίσης, να δηλώσουν, με τον όρο 12, ότι «αποδέχ[ον]ταιπλήρως τους όρους και τις διατάξεις του [Εσωτερικού Κανονισμού] και κάθε τυχόν τροποποίησή τους στο μέλλον», μια ρήτρα που απλώς γελοιοποιεί κάθε έννοια «συμφωνίας».
6. Παρέλκει, τέλος, να σημειωθεί πως η απειλή-τελεσίγραφο που διατυπώθηκε με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της διοίκησης του Ιδρύματος για «παράδοση» ή
«εκκένωση» (!) των δωματίων όσων δεν υπογράψουν το αποκαλούμενο «ιδιωτικό συμφωνητικό» είναι παντελώς και προδήλως παράνομη. Δεν προβλέπεται ούτε σε νόμο ούτε σε οποιαδήποτε κανονιστική πράξη κατ’ εξουσιοδότηση. Πρόκειται, ούτε λίγο ούτε πολύ, για έναν νέο, πρόσθετο λόγο ανάκλησης της διοικητικής πράξης παραχώρησης στέγης σε φοιτητική εστία – δηλαδή, ας το επαναλάβουμε, μια αμιγώς δημοσίου δικαίου σχέσης– που
«κατασκευάστηκε» από τη διοίκηση χωρίς καν να πάρει τη μορφή διοικητικής πράξης και, κυρίως, χωρίς να προβλέπεται πουθενά.
Κατόπιν των ανωτέρων ζητούμε:
◦ Την άμεση απόσυρση του νέου κανονισμού εστιών και του ιδιωτικού συμφωνητικού.
◦ Τη διασφάλιση ότι δεν θα προχωρήσει καμία έξωση ή άλλη δυσμενής μεταβολή της στεγαστικής κατάστασης οικοτρόφου λόγω μη υπογραφής ή αμφισβήτησης του συμφωνητικού.
◦ Τη διαβίβαση της παρούσας στα αρμόδια όργανα και την επίσημη έγγραφη απάντηση επί των αιτημάτων μας.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΟΦΕΘ Η πρόεδρος
