- Newsroom
Mε την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης στον πρωτογενή τομέα και ειδικότερα σε ότι αφορά την μελισσοκομεία, την αλιεία και τους νέους αγρότες συνεχίστηκαν οι εργασίες της Διακομματικής Επιτροπής που συστάθηκε για «τη μελέτη των προβλημάτων και την επεξεργασία προτάσεων για την ενίσχυσής του πρωτογενή τομέα, στη βάση των σύγχρονων προκλήσεων και των διεθνών εξελίξεων».
Κατά την έναρξη της συνεδρίασης, η Επιτροπή επί περίπου σαράντα λεπτά επεξεργάστηκε προτάσεις σχετικά με τον καθορισμό των θεματικών ενοτήτων και την κλήτευση φορέων για την συνέχιση των εργασιών της.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδας (ΟΜΣΕ) Κωνσταντίνος Λεονταράκης, ανέφερε πως η μελισσοκομία, παρά το μεγάλο μέγεθός της, αντιμετωπίζεται από την πολιτεία ως ο φτωχός συγγενείς του πρωτογενή τομέα. Εξέφρασε την ελπίδα σε αυτή την διακομματική Επιτροπή να εγκύψει όλος ο πολιτικός κόσμος στα προβλήματα του πρωτογενή τομέα. Η Ομοσπονδία είπε σήμερα αντιπροσωπεύει 22.500 οικογένειες μελισσοκόμων σε όλη την Ελλάδα και είναι η μεγαλύτερη μελισσοκομική δύναμη σε όλη την Ευρώπη. Η ελληνική μελισσοκομεία είπε «σήμερα αφανίζεται».
Η εκπαίδευση του αγροτικού κόσμου είναι σημαντική και θα πρέπει να βρεθεί αυτή να περάσει και στα σχολεία. Η προστασία της μέλισσας είναι ο βασικός απεικονιαστή της φύσης και του 88% του καθημερινού διατροφικού μας πιάτου. Χαρακτήρισε «απαράδεκτες τις μελέτες», που όπως είπε «τρέχουν και θεωρούν την μέλισσα ως επικίνδυνη». Θα πρέπει υπογράμμισε να τεθούν κάποιοι θεμέλιοι λήθη όχι απλά για την ενίσχυση της μελισσοκομίας, αλλά για να στηριχθούν πραγματικά και με διαρθρωτικές πολιτικές οι επαγγελματίες μελισσοκόμοι που είναι περίπου 6.000 στην χώρα. Αναγνώρισε ότι η μελισσοκομία τα τελευταία δύο χρόνια έχει ενισχυθεί, αλλά «είναι σταγόνα στον ωκεανό».
Τάχθηκε υπέρ της πραγματικής ένταξης της μελισσοκομίας στην ΚΑΠ, αλλά με σχεδιασμό και στρατηγική καθώς επιβάλλεται να επιδοτηθούμε ανά κυψέλη και μελίσσι. Η άμεση ένταξη της μελισσοκομία στην ΚΑΠ είπε θα επιφέρει ένα συνολικό κονδύλι στους 6.000 περίπου μελισσοκόμους. Ζήτησε να γίνει μια προσπάθεια για την ενίσχυση των μελισσοκόμων ίσως και μέσα από ένα οικολογικό σχήμα. Υπογράμμισε ότι μια σειρά αιτημάτων του κλάδου δυστυχώς δεν βρίσκουν ανταπόκριση τα τελευταία χρόνια από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, παρατηρώντας ότι η πλειοψηφία τους δεν έχουν οικονομικό αντίκτυπο, είναι θεσμικά και νομοθετικού πλαισίου.
Απαιτείται, είπε, διαβούλευση μαζί με εμάς και όχι μόνο αποφάσεις από τεχνοκράτες. Μεταξύ άλλων έθεσε τα προβλήματα του κοστολογίου, της κλιματικής αλλαγής, την αναγνώριση και προστασία των ελληνικών μελιών και των συνολικά 18 ελληνικών ποικιλιών, καθώς τώρα είναι αναγνωρισμένες μόλις οι οκτώ. Ο ΕΛΓΑ εισπράττει εκατομμύρια από την μελισσοκομία και οι αποδώσεις είναι πολύ μικρές από εκείνες που εξαγγέλλονται. Χρειάζεται ανανέωση του Κανονισμού, η Ομοσπονδία έχει κάνει εδώ και 15 μήνες προτάσεις. Οι διαδικασίες αποζημίωσης είναι αποκαρδιωτικές. Η ελληνική μελισσοκομία απειλείται από τα κινέζικα, ουκρανικά, βουλγάρικα μέλια, ενώ έρχεται και η Mercosour τώρα που θα φέρει φθηνά μέλια υποτιμώντας τα ελληνικά, άρα απαιτούνται μέτρα.
Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών είπε ότι η όποια εξωστρέφεια οφείλεται σε πρωτοβουλίες των μελισσοκόμων και όχι του ΥΠΑΑΤ. Η βιωσιμότητα του ελληνικού μελιού μπορεί να υποστηριχθεί από τα ελληνικά πανεπιστήμια. Η νοθεία του μελιού είναι μεγάλη. Για την εγκατάλειψη του προγράμματος της βιολογικής μελισσοκομίας την απέδωσε σε εισχώρηση επιτηδείων, ότι κατατέθηκε στην ΕΕ μια μελέτη που έγινε από ένα πανεπιστήμιο με βάση οικονομικές κλίμακες και χωρίς να υπάρξει διαβούλευση με τους μελισσοκόμους, η αδυναμία ελέγχων από το Υπουργείο. Λάθος, επίσης, είπε είναι και τα κριτήρια του «Μέτρου 23» που υιοθετήθηκαν.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας (ΠΕΠΜΑ) Ιωάννης Μπουντούκος, από την δική του πλευρά είπε ότι η Μέση Αλιεία συνιστά έναν αυθύπαρκτο κλάδο του πρωτογενή τομέα, παράγει περίπου 30.000 τόνους ετησίως και καλύπτει το 85% των Ελλήνων καταναλωτών σε φρέσκο ψάρι μέσω ιχθυοσκάλων. Παράγει πολλαπλασιαστικά οικονομικό έργο, αλλά και κοινωνικό, καθώς δίνει εργασία σε περίπου 70.000 οικογένειες της παράκτιας ζώνης. Παράλληλα, οι αλιείς και τα σκάφη μας διαδραματίζουν και ένα ιδιαίτερα εθνικό ρόλο. Δυστυχώς, είπε, ο κλάδος μας απαξιώνεται και είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης και της εξαφάνισης. Έθεσε το θέμα της απαγόρευσης της αλιείας με μηχανότρατες λέγοντας πως οι αιτιάσεις στερούνται επιστημονικής βάσης. Πρόβλημα είπε θα δημιουργηθεί και από τα δύο θαλάσσια πάρκα που έχουν εξαγγελθεί, σύμφωνα και με μια μελέτη που έχει γίνει από ειδικό μελετητικό γραφείο. Με την απαγόρευση της μηχανότρατας και τα θαλάσσια πάρκα είπε «παραδίδουμε τα κλειδιά της αλιείας στους Τούρκους και η ελληνική αλιεία τελειώνει» Ο πρόεδρος της ΠΕΠΜΑ μεταξύ άλλων έθεσε ως πρόβλημα της μειωμένη αγοραστική δύναμη των Ελλήνων. Ζήτησε για τα θέματα της αλιείας να υπάρχει παρουσία του κλάδου σε ότι αφορά την λήψη αποφάσεων και τον σχεδιασμό πολιτικών, πριν αυτά περάσουν σε ΦΕΚ.
Ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Πλοιοκτητών Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού Ελλάδος (ΕΠΠΑΑΤΕ) Ιωάννης Αθηναίος, ως τα προβλήματα του κλάδου έθεσε την έλλειψη επενδύσεων, όπου σημαντικό ρόλο έχουν οι πόροι της ΕΕ, ώστε ο αλιέας να μπορέσει να χρηματοδοτηθεί και να εκμεταλλευτεί προγράμματα για τον εκσυγχρονισμό του στόλου. Δυστυχώς ανέφερε ότι και κατά την προηγούμενη προγραμματική περίοδο ελάχιστα κονδύλια της ΕΕ που προορίζονταν για την αλιεία δόθηκαν τελικώς.
Ζήτησε ετήσιες αποζημιώσεις, όπως συμβαίνει με τους άλλους κλάδους του πρωτογενή τομέα. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στις αποζημιώσεις απώλειας εισοδήματος από την καταστροφή των αλιευτικών εργαλείων από τα προστατευόμενα είδη, που λαμβάνει πλέον μεγάλες διατάσεις. Το 2024 δόθηκε από το ΥΠΑΑΤ μια σχετική αποζημίωση όμως κάλυψε ένα πολύ μικρό ποσοστό της ζημίας, πολύ μικρότερο από εκείνο που η επιστημονική κοινότητα υπολόγισε. Έθεσε το θέμα της έξαρσης του λαγοκέφαλου, που είπε ότι «έχει κατακτήσει την μισή ελληνική επικράτεια και μηδενίζει την ψαριά του αλιέα».
Ζήτησε επιδότηση νέων αλιευτικών σκαφών, καθώς σήμερα έχουμε έναν από τους παλιότερους σε ηλικία αλιευτικούς στόλους της ΕΕ. Ανέφερε μάλιστα σειρά επιχειρημάτων που μπορεί να αντιταχθούν στην αρνητική στάση της ΕΕ στο θέμα των επιδότησης νέων σκαφών και ειδικά σε ότι αφορά τα σκάφη αλιευτικού τουρισμού. Για την ανατροπή της μείωσης των ιχθυο-αποθεμάτων σε όλα τα είδη ψαριών πρότεινε την διακοπή της αλιείας (επαγγελματική και ερασιτεχνική) για δύο μήνες ανά έτος, εκτός τουριστικής περιόδου. Για τους δύο αυτούς μήνες οι επαγγελματίες θα πρέπει να ενισχυθούν οικονομικά μέσω προγραμμάτων. Ζήτησε την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για την ερασιτεχνική αλιεία και την πάταξη της εμπορίας που γίνεται παράνομα. Οι 12.500 επαγγελματικές άδειες, είπε είναι κλειστές και δεν εκδίδονται νέες. Ο κ. Αθηναίος μεταξύ άλλων ανέφερε ότι θα πρέπει οι αλιείς να αποζημιώνονται σε περιοχές που πλήττονται από υπερτροφισμό του πλακτόν. Για το θέμα του ΕΛΓΑ είπε πως οι αποζημιώσεις που έχουν δοθείς την παράκτια αλιεία είναι ελάχιστες. Οι περισσότερες χρηματοδοτήσεις, τόνισε, αφορούν την ιχθυοκαλλιέργεια, στις μυδοκαλλιέργειες και όχι στην παράκτια αλιεία. Ένας ψαράς πρόσθεσε «ίσα - ίσα που ζει»
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Νέων Αγροτών (ΠΕΝΑ) Νικόλαος Παυλονάσιος, είπε ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι η συρρίκνωση του αγροτικού πληθυσμού με την συντριπτική πλειοψηφία της υπαίθρου να έχει ερημώσει από νέους. Πάγια αρχή της ΠΕΝΑ είναι η χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής στον αγροτική τομέα και να μεταφέρει τον παλμό της υπαίθρου. Η ελληνική αγροτική ταυτότητα περιορίζεται πλέον σε κεφαλοχώρια και κωμοπόλεις που δυστυχώς και αυτά φαίνεται να έχουν ημερομηνία λήξης.
Αναζητούμε, είπε, αγροτικά εργατικά χέρια για να καλλιεργήσουμε τα χωράφια μας, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό καλλιεργήσιμης γης μένει ακαλλιέργητη. Για την παραμονή νέων στην ύπαιθρο σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι υποδομές και κίνητρα στήριξης του εισοδήματος. Για να υπάρξουν νέοι αγρότες ανέφερε χρειάζονται στην εκκίνηση ουσιαστικά εργαλεία και δεν είναι μόνο ο μηχανολογικός εξοπλισμός, αλλά το βασικότερο για μας είναι η εξειδικευμένη γνώση. Η αγροτική εκπαίδευση παραμένει σε τραγικά ανησυχητικά επίπεδα, είναι στο 0,7% εκείνοι οι Έλληνες αγρότες που έχουν λάβει μια ουσιαστική συστηματική αγροτική εκπαίδευση όταν σε άλλες χώρες το ποσοστό αυτό φτάνει το 30%.
Στην Ολλανδία το ποσοστό αυτό φτάνει στο 60%, στην Γαλλία αυτή την στιγμή λειτουργούν 800 αγροτικά κολέγια και άλλες 200 αγροτικές επιχειρήσεις που εκπαιδεύουν νέους αγρότες στην πράξη. Οι 150 ώρες εκπαίδευσης που λαμβάνουν οι Έλληνες νέοι αγρότες που μπαίνουν στο πρόγραμμα είναι ανεπαρκείς, μερικές ώρες δε μέσω τηλεκπαίδευσης! Ο κ. Παυλονάσιος, είπε ότι η εκπαίδευση αυτή θα πρέπει να γίνεται από τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και από τα κέντρα δια βίου εκπαίδευσης που έχουν τα Πανεπιστήμιά μας και όχι μέσω ΙΕΚ, που είμαστε εντελώς κάθετα αντίθετοι. Η εκπαίδευση θα πρέπει να είναι τουλάχιστον δύο ετών και να είναι προαπαιτούμενο για να εισέλθει κανείς στο πρόγραμμα των νέων αγροτών και να λάβει το πράσινο πιστοποιητικό όπως ισχύει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Εμείς, πρόσθεσε «θέλουμε νέους αγρότες που παραμείνουν στην παραγωγή και όχι μετά το τέλος του προγράμματος να φύγουν κάνοντας ότι άλλο τα χρήματα που λαμβάνουν, γιατί αυτό ζούμε τόσα χρόνια και πρέπει αυτό να σταματήσει». Ζήτησε μείωση γραφειοκρατίας στα προγράμματα προκειμένου αυτά να τρέχουν πιο γρήγορα. Επένδυση στην γνώση και στην καινοτομία. Αναπροσαρμογή των χρηματοδοτικών εργαλείων της ΚΑΠ με έμβαση όχι στα ποσοτικά αλλά στα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Το πρόγραμμα εγκατάστασης να φτάσει στο ανώτατο επίπεδο των 100.000 ευρώ, όπου σε συνδυασμό με άλλα δάνεια και προγράμματα, ώστε να δημιουργηθεί ένα κεφάλαιο άνω των 300.000 ευρώ, με ισχυρές διασφαλίστηκες δικλείδες, δεκαετή δέσμευση παραμονής και διετή εκπαίδευση και στην πράξη. Υποστήριξη των νέων αγροτών στα συνεργατικά σχήματα. Μακροχρόνια κίνητρα για αγρότες, κτηνοτρόφους και αλιείς. Ευελιξία αδειών εγκαταστάσεων και ενισχύσεων συνεταιρισμών με φορολογικά κίνητρα, αναπλήρωση εισοδήματος για ζημίες μόνο άνω του 30% και επέκταση επιδοτήσεων βοσκοτόπων κατά 20%. Η ΚΑΠ, σημείωσε επιφέρει πολλαπλές δεσμεύσεις και βάρη λόγω περιβαλλοντικών όρων.
Ο γενικός γραμματέας της ΠΕΝΑ Δημήτρης Τσιλιάς σχετικά την μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ είπε ότι ζούμε μια μεταβατική περίοδο με μπλοκάρισμα σε πληρωμές, έχουμε πρόβλημα με τα φίλτρα που θέτει η ΑΑΔΕ όπως το ΤΑΚ κ.λ.π. Πρότεινε το θέμα των ενισχύσεων να ιδωθεί σε νέα βάση και με νέους στόχους και κριτήρια. Η πίτα να μοιράζεται στους πραγματικούς παραγωγούς γιατί δεν είμαστε 500.000 ή 600.000, αλλά πολύ λιγότεροι. ‘Έδωσε έμφαση σε εκπαίδευση και πιστοποίηση.
