Κομισιόν για την κρίση: Τηλεργασία, κλειστές δημόσιες υπηρεσίες, μέρες χωρίς ΙΧ, στροφή στις συγκοινωνίες

- Newsroom

Τηλεργασία στον ιδιωτικό τομέα τουλάχιστον μια ημέρα την εβδομάδα, κλειστές υπηρεσίες στο Δημόσιο όποτε αυτό είναι εφικτό, μειωμένα ή και δωρεάν εισιτήρια στις συγκοινωνίες και συστάσεις που φέρνουν μνήμες της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης του 2022, περιλαμβάνονται στο πακέτο της Κομισιόν που ανακοινώνεται σήμερα.

Αν και προς το παρόν οι κατευθύνσεις έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα προς τα κράτη-μέλη, η εμπειρία των δύο προηγούμενων κρίσεων δείχνει ότι αν παραταθεί η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, δεν αποκλείεται να αποκτήσουν δεσμευτική μορφή.

Το πετρέλαιο άνοιξε σήμερα πάνω από τα 99 δολάρια έπειτα από την ανακοίνωση του Προέδρου Τραμπ ότι «η εκεχειρία παρατείνεται έως ότου ολοκληρωθεί η συμφωνία», γεγονός που σημαίνει ότι αυτή έχει ακόμη δρόμο, ενώ πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η αγορά πλησιάζει το σημείο καμπής, το «turning point» όπως το αποκαλούν οι αναλυτές.

Αυτό δηλαδή μετά το οποίο η μία μετά την άλλη οι χώρες, όχι πλέον μόνο οι ασιατικές που το κάνουν ήδη, αλλά και οι ευρωπαϊκές, θα αρχίσουν να υιοθετούν, λόγω της περιορισμένης προσφοράς, δραστικά μέτρα τεχνητής μείωσης της ζήτησης (demand destruction) ξεκινώντας από το jet fuel για τα αεροπλάνα και παιρνώντας μετά στο ντίζελ και τις βενζίνες. 

Απόδειξη ότι δεν απέχουμε τόσο πολύ από εκεί είναι το γεγονός ότι από τις 40 και πλέον συστάσεις που θα ανακοινώσει σήμερα η Κομισιόν στο πλαίσιο της περίφημης «εργαλειοθήκης 2026», οι μισές και πλέον, όπως δείχνει και το σχετικό draft, αφορούν μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης καυσίμων στις μεταφορές. 

Ακολουθώντας το μοτίβο της ενεργειακής κρίσης του 2022-2023, η Ευρωπαική Επιτροπή καλεί τις κυβερνήσεις των 27 αφενός να ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις στη καθιέρωση τουλάχιστον μιας ημέρας υποχρεωτικής τηλεργασίας την εβδομάδα, αφετέρου να κλείνουν τα κτίρια του Δημοσίου όποτε αυτό είναι δυνατό.

Τους ζητά να δημιουργήσουν- ή να επεκτείνουν - ζώνες χωρίς αυτοκίνητα μέσα στις πόλεις, να καθιερώσουν ημέρες χωρίς οδικές μετακινήσεις, να στηρίξουν το car sharing, αλλά και να μειώσουν τις τιμές των εισιτηρίων στα μέσα μαζικής μεταφοράς (και να τα μηδενίσουν για τις ευάλωτες ομάδες), ενθαρρύνοντας τους εργαζομένους να περιορίσουν τη χρήση του αυτοκινήτου.

Καθώς επίσης να επιδοτήσουν περαιτέρω την αγορά ποδηλάτων και ηλεκτρικών αυτοκινήτων, μαζί με την δημιουργία υποδομών φόρτισης, αλλά και να δρομολογήσουν νέους ποδηλατοδρόμους, ενισχύοντας κάθε δράση που δεν αφορά τη χρήση ιδιωτικού αυτοκινήτου, θυμίζοντας ακριβώς τα πακέτα μέτρων που είχε υιοθετήσει η Ευρώπη μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. 

Χωρίς εκπλήξεις οι συστάσεις για μείωση του ενεργειακού κόστους Στο μεγάλο κεφάλαιο που αφορά τα μέτρα στήριξης του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, δεν πρόκειται να βρει κανείς ρηξικέλευθες προτάσεις.

Απουσιάζουν, σύμφωνα τουλάχιστον με το draft, οι παρεμβάσεις άμεσης απόδοσης που θα μειώσουν αυτόματα στους ενεργειακούς λογαριασμούς, δηλαδή μέτρα ανάλογα του μεγέθους της κρίσης που ζει ο πλανήτης, όπως αναγνωρίζει η ίδια η Κομισιόν. 

Αν και οι πρώτες 54 ημέρες του πολέμου έχουν κοστίσει ένα λογαριασμό 22 δισ ευρώ στην Ευρώπη για εισαγωγές αερίου και πετρελαίου, όπως αναφέρει το κείμενο, οι προτεινόμενες συστάσεις δεν απαντούν στο νούμερο ένα ζητούμενο, του πώς θα μειωθούν άμεσα οι τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες. 

Από τις παροτρύνσεις στις κυβερνήσεις να μειώσουν τους φόρους σε καύσιμα και ηλεκτρισμό, καθώς και τα τέλη των λογαριασμών ρεύματος, μέχρι τις συστάσεις για vouchers στα ευάλωτα νοικοκυριά και τη μείωση του ΦΠΑ για αγορές αντλίας θερμότητας, οικιακών φωτοβολταικών και άλλων συσκευών που αφορούν την αυτοκατανάλωση, η εικόνα παραμπέμει στη φαρέτρα της κρίσης του 2022-2023. 

Η Κομισιόν φαίνεται να κινείται στη προ εβδομάδων αυστηρή γραμμή του Eurogroup για προσωρινά και στοχευμένα μετρα στους ευάλωτους χωρίς χρήση των ρητρών διαφυγής από τους δημοσιονομικούς στόχους.

 Σταχυολογώντας τα πιο βασικά απ' αυτά που βρίσκονται στο τραπέζι, ξεχωρίζει κανείς:

* Τη μείωση των φόρων στα καύσιμα, κάτι που ωστόσο έχουν ήδη κάνει οι 22 από τις 27 χώρες-μέλη της ΕΕ. Η Ελλάδα δεν ανήκει σε αυτές.

* Τη μείωση των φόρων στο ρεύμα και στα τέλη δικτύων για τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των ευάλωτων νοικοκυριών, δηλαδή παρεμβάσεις που δεν μπορούν να εφαρμοστούν με την ίδια αποτελεσματικότητα από όλες τις χώρες. Διαφορετικό «λίπος» στο κρατικό προϋπολογισμό έχει η Γερμανία και διαφορετικό η Ελλάδα και η Βουλγαρία.

* Τη χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις που αφορούν τη στήριξη προς τη βιομηχανία που και πάλι ωστόσο ευνοεί τις χώρες με τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια, φέρνοντας σε μη ανταγωνιστική θέση τις μικρότερες.

* Την αναφορά για την φορολόγηση στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών, για την οποία η Κομισιόν θα στηρίξει τις χωρες-μέλη που εκπονούν σχετικά σχέδια, χωρίς να παρέχονται περαιτέρω λεπτομέρειες.

Ο εφιάλτης των αεροπορικών καυσίμων

Στα αεροπορικά καύσιμα, γίνεται ειδική μνεία στην ανάγκη να αυξηθεί η παραγωγική ικανότητα των ευρωπαικών δυιλιστηρίων τουλάχιστον στο 40% της συνολικής κατανάλωσης της ΕΕ σε jet fuels, εκ των οποίων το 50% των όγκων που προμηθεύεται η Ευρώπη περνά από τα Στενά του Ορμούζ.

Το κείμενο δεν διευκρινίζει με ποιο τρόπο θα αυξηθεί το capacity των ευρωπαικών διυλιστηρίων. Στο κεφάλαιο της πλήρωσης των ευρωπαικών αποθηκών φυσικού αερίου τα επίπεδα των οποίων κινούνται γύρω στο 30%, οι χώρες καλούνται να συντονιστούν καλύτερα, ώστε να επιμεριστεί η πίεση και να μη πέσουν όλοι μαζί οι αγοραστές το καλοκαίρι, εκτινάσσοντας κατ' επέκταση και τις τιμές. 

Εξ ου και ο Ευρωπαικός Διαχειριστής των Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ENTSO G) καλεί τις χώρες να αρχίσουν από τώρα να μαζεύουν προμήθειες. Η Κομισιόν παρέχει στις χώρες μέλη ευελιξία ως προς το στόχο για πλήρωση αποθηκών σε ποσοστό 90%, με δυνατότητα μείωσης του στόχου στο 80% (ακόμη και στο 75%, αναλόγως των συνθηκών). 

Ολα τα παραπάνω θα πρέπει να «διαβαστούν» στο κάδρο μιας εντεινόμενης ανησυχίας για τη ραγδαία επιδεινούμενη κατάσταση, με την παγκόσμια αγορά να χάνει κάθε ημέρα 12 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και τη σωρευτική απώλεια να φτάνει σήμερα στα 600-700 εκατομμύρια.

Το νούμερο μάλιστα μπορεί να ανέλθει σε τουλάχιστον 1 δισ βαρέλια μέχρι να ομαλοποιηθεί η τροφοδοσία, δηλαδή να χαθεί επιπλέον ένα 70%, όπως ανέφερε χθες στο παγκόσμιο φόρουμ των FT για τα commodities ο Russell Hardy, CEO της Vitol, του μεγαλύτερου oil trader στο κόσμο.

Αρκεί μια απλή αριθμητική, δηλαδή να διαιρέσει κανείς τα υπολειπόμενα 400 εκατ βαρέλια με τις ημερήσιες απώλειες για να δείξει ότι ο νούμερο ένα trader στον πλανήτη εκτιμά πως η κρίση θα κρατήσει τουλάχιστον μέχρι και τα τέλη Μαίου - αρχές Ιουνίου. Καθόλου τυχαία η επίσης χθεσινή δήλωση του Δανού Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν ότι «η Ευρώπη έχει μπροστά της ένα δύσκολο καλοκαίρι λόγω της έλλειψης καυσίμων».

Πηγή: energypress.gr