Γράφει ο Γιώργος Δημητρίου
Σύμβουλος ΙΤ
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ΤΝ και οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud computing) οδηγούν σε ένα πρωτοφανές κύμα επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων Data Centers. Καθώς η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ επιταχύνεται, το μέγεθος, η τοποθεσία και οι ενεργειακές απαιτήσεις της χωρητικότητας των νέων κέντρων δεδομένων αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τα ενεργειακά συστήματα, τον σχεδιασμό υποδομών και τις επενδυτικές αποφάσεις.
Ταυτόχρονα τα κέντρα δεδομένων έχουν γίνει κρίσιμα εθνικά περιουσιακά στοιχεία, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύονται ως σημεία αντιπαράθεσης για συζητήσεις σχετικά με τη χρήση ενέργειας, τη γη, την εργασία και την τοπική διακυβέρνηση.
Η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από κέντρα δεδομένων αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί έως το 2030, φτάνοντας περίπου τις 945 TWh: Περίπου ισοδύναμη με τη συνολική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της Ιαπωνίας. Μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα κέντρα δεδομένων θα αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ της συνολικής αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από τώρα έως το 2030.
Η παγκόσμια χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων είναι κατά μέσο όρο περίπου 50-60 GW και προβλέπεται να φτάσει περίπου τα 130 GW έως το 2028, με τις επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων να πλησιάζουν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ έως το 2030. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας του τομέα αναμένεται να διπλασιαστεί στο 3% της συνολικής ζήτησης έως το 2030.
Μερικά παραδείγματα:
- Οι αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες Alphabet, Amazon, Meta και Microsoft αναμένεται να επενδύσουν το 2026 συνολικά περίπου 650 δισεκατομμύρια δολάρια για να αναβαθμίσουν τις υποδομές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Οι επενδύσεις θα σημειώσουν απότομη αύξηση από 410 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
- Η Amazon αυξάνει τις επενδύσεις της στην Ισπανία στα 33,7 δισεκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων για το cloud computing και την ΤΝ.
- Ο ινδικός όμιλος Adani δήλωσε ότι διαθέτει 100 δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή κέντρων δεδομένων ΤΝ που θα χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ινδία έως το 2035.
Παράλληλα και η Ελλάδα εμφανίζεται έτοιμη να πάρει μέρος στην ανάπτυξη υποδομών κέντρων δεδομένων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ψηφιακής οικονομίας. Σύμφωνα με μία μελέτη της PwC, που παρουσιάστηκε πρόσφατα, θα διεκδικήσει ένα μέρος από τα έργα, που εκτιμάται ότι θα υλοποιηθούν μέχρι το 2030 στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Τα έργα 1 GW «μεταφράζονται» σε επενδύσεις 10 δισ. ευρώ, ενώ αναμένεται να δημιουργήσουν 1.000 θέσεις εργασίας περίπου, για τεχνικά καταρτισμένο δυναμικό.
Ας δούμε όμως και πως «μεταφράζεται» όλη αυτή η αύξηση ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Το OpenAI έχει αναγνωρίσει ότι οι χρήστες στέλνουν πλέον περίπου 2,5 δισεκατομμύρια μηνύματα την ημέρα στο ChatGPT. Κάθε μήνυμα απαιτεί υπολογισμό μέσα σε ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων, όπου οι διακομιστές λειτουργούν συνεχώς για την επεξεργασία, την αποθήκευση και τη δημιουργία απαντήσεων. Ενώ ένα μόνο ερώτημα μπορεί να φαίνεται ασήμαντο, η σωρευτική ζήτηση δισεκατομμυρίων αλληλεπιδράσεων μεταφράζεται σε πραγματικό και μετρήσιμο περιβαλλοντικό κόστος.
Κάθε φορά που κάποιος κάνει μία ερώτηση στο ChatGPT, η ανταλλαγή μοιάζει σχεδόν αόρατη: Απλώς κείμενο που εμφανίζεται σε μία οθόνη. Αλλά πίσω από αυτή την απάντηση κρύβεται μία τεράστια φυσική υποδομή που καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια, νερό και παράγει εκπομπές άνθρακα σε πρωτοφανή κλίμακα. Καθώς η γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη ενσωματώνεται στην καθημερινή ζωή, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του συστήματος που την τροφοδοτεί αυξάνεται εξίσου γρήγορα.
Το Εθνικό Εργαστήριο Lawrence Berkeley των ΗΠΑ, προβλέπει ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από κέντρα δεδομένων στις ΗΠΑ θα αυξηθεί από 176 TWh το 2023 σε μεταξύ 325 και 580 TWh έως το 2028 -αντιπροσωπεύοντας έως και 12% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ.
Εάν επιβεβαιωθούν οι τρέχουσες προβλέψεις, τα κέντρα δεδομένων των ΗΠΑ θα καταναλώνουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια έως το 2030 από ό,τι η παραγωγή αλουμινίου, χάλυβα, τσιμέντου και χημικών ουσιών μαζί. Μόνο το κέντρο Hyperion της Meta στη Λουϊζιάνα θα χρησιμοποιεί περίπου 2-3 φορές την ενέργεια που χρησιμοποιεί η Νέα Ορλεάνη σε έναν χρόνο. Ένα τυπικό κέντρο δεδομένων καταναλώνει επίσης περίπου 300.000 γαλόνια νερό την ημέρα -που ισοδυναμεί με κατανάλωση από 1.000 κατοικίες.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 05.04.2026
