- Newsroom
Μία εφ' όλης της ύλης συνέντευξη παραχώρησε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας σήμερα το βράδυ στον ΣΚΑΪ, απαντώντας σε ερωτήματα για τα ελληνοτουρκικά, το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών που έθεσε σε κίνδυνο τις ασφαλείς προσγειώσεις και απογειώσεις των αεροπλάνων από αεροδρόμια της χώρας, αλλά και στις επικείμενες αλλαγές άρθρων του Συντάγματος και τον εκλογικό νόμο ενόψει των εθνικών εκλογών του 2027.
«Μονομερές δικαίωμα της Ελλάδας η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια»
Σχετικά με τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο και την επέκτασή τους στα 12 ναυτικά μίλια, ο Κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι είναι μονομερές και αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας και τόνισε ότι η λύση στα ελληνοτουρκικά μπορεί να είναι η παραπομπή της ελληνοτουρκικής διαφοράς σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. «Καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η εντός εισαγωγικών θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο έστω και εμμέσως αμφισβητείται κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα, στο Αιγαίο και όσο κρέμεται από πάνω μας μια απειλή πολέμου, είναι δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σχετικά με τη δήλώση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, για ιστορική ευκαιρία μόνιμης λύσης στο Αιγαίο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχολίασε ότι για την Ελλάδα υπάρχει μόνο ένα ανοικτό ζήτημα με την Τουρκία, η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
«Όσο η Τουρκία προσθέτει σε αυτό το μενού και άλλα θέματα το καταλαβαίνετε ότι το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτήν την κατεύθυνση το θεωρώ δύσκολο. Παρά ταύτα εγώ κρατώ τη δήλωση του Φιντάν ως μια θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία ενδεσχομένως μπορεί να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματά της να μην τα αναδεικνύει με την ίδια ένταση που το έκανε στο παρελθόν» σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι μετά τη δήλωση Φιντάν είχαμε την Navtex με τις πάγιες θέσεις του τουρκικού ΥΠΑΜ. «Αυτά είναι πράγματα που δεν με εκπλήσσουν» τόνισε ο πρωθυπουργός.
Αναφερόμενος ειδικότερα στις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών λίγο πριν την Πρωτοχρονιά, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι «καταρχάς, από τότε που υπογράψαμε πριν από δύο και κάτι χρόνια τη Διακήρυξη των Αθηνών, θεωρώ ότι έχουμε κάποια σημαντικά κεκτημένα τα οποία δεν πρέπει να τα αμελούμε. Υπάρχει μια πολύ σημαντική μείωση της έντασης, ειδικά στον αέρα, σε επίπεδο παραβιάσεων και παραβάσεων του εθνικού εναέριου χώρου. Έχουμε δει έναν σημαντικότατο περιορισμό. Έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία με την Τουρκία στα ζητήματα του μεταναστευτικού. Έχουμε δεκάδες χιλιάδες Τούρκους επισκέπτες, οι οποίοι εκμεταλλεύονται το καθεστώς της γρήγορης βίζας για να στηρίζουν τον τουρισμό μας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Και έχουμε οικοδομήσει ανοιχτούς δίαυλος επικοινωνίας, έτσι ώστε να μπορούμε, εάνπροκύπτει οποιαδήποτε ένταση, να την εκτονώσουμε σχετικά γρήγορα».
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι δεν τρέφει αυταπάτες, σημειώνοντας παράλληλα ότι το μείζον ζήτημα, η μεγάλη διαφορά μας με την Τουρκία είναι μία και μόνη και αυτή είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. «Και όσο η Τουρκία προσθέτει σε αυτό το μενού και άλλα θέματα, καταλαβαίνετε ότι το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι κάτι το οποίο σε αυτή τη συγκυρία το θεωρώ δύσκολο». «Παρά ταύτα, εγώ κρατώ την δήλωση του κυρίου Φιντάν ως μια θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία ενδεχομένως να μπορεί και να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματά της, να μην τα αναδεικνύει με την ίδια ένταση που το έκανε στο παρελθόν. Βέβαια, μετά τη δήλωση Φιντάν είχαμε τις πάγιες θέσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας. Αυτά δεν είναι πράγματα τα οποία με εκπλήσσουν», πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης.
Συνεχίζοντας, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την πεποίθηση πως είναι καλό το ότι μπορεί να συνομιλεί απευθείας με τον κ. Ερντογάν, «διότι προφανώς δεν συζητούμε μόνο τα ελληνοτουρκικά». «Η Ελλάδα θα είχε κάθε διάθεση να αναπτύξει και περισσότερες πρωτοβουλίες στην ευρύτερη περιοχή. Θα μπορούσαμε να δούμε το ζήτημα μιας ευρύτερης περιφερειακής διάσκεψης που να εμπλέκει και την Τουρκία. Είμαστε γείτονες, καταδικασμένοι από τη γεωγραφία να συνυπάρχουμε και πρέπει σταθερά να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας», πρόσθεσε ο ίδιος και τόνισε ότι τα δύο μεγάλα αγκάθια στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι πάντα οι γκρίζες ζώνες και το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης.
Ερωτηθείς για το αν βλέπει κάποιο σημάδι ότι μήπως αυτά τα ζητήματα να μπορούν να βγουν από το τραπέζι, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε πως θα το ήλπιζε, «διότι για την Ελλάδα είναι θέματα τα οποία δεν υφίστανται και για αυτό και εμείς δεν υποκύπτουμε ποτέ να μπούμε σε οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση. Και νομίζω ότι αυτό είναι και κάτι το οποίο θα πρέπει η Τουρκία να το καταλάβει».
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ακόμη πως η Άγκυρα πρέπει να αντιληφθεί ότι μια επίλυση της μεγάλης διαφοράς μεταξύ των δύο χωρών, θα είχε και άλλα παράπλευρα οφέλη ως προς τη δυνατότητα της Τουρκίας να προσεγγίσει περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως τη συμμετοχή της σε σε κάποια μελλοντικά προγράμματα τα οποία θα χρηματοδοτούν την αμυντική της βιομηχανία με ευρωπαϊκούς πόρους.
«Όσο υπάρχει το casus belli, η Τουρκία δεν μπορεί να έχει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε επίσης την απειλή πολέμου «αναχρονιστική», η οποία έχει οδηγήσει την Τουρκία στον αποκλεισμό από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Safe.
«Όσο υπάρχει το casus belli, η Τουρκία δεν μπορεί να έχει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και παρά την αμφισβήτηση κάποιων μπορέσαμε και πετύχαμε τον αποκλεισμό της» σημείωσε σχετικά.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός έστειλε και σαφές μήνυμα προς την Τουρκία. «Αλλά εμείς ήμασταν απολύτως σαφείς: Όσο υπάρχει το casus belli, η Τουρκία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Και παρά την αμφισβήτηση κάποιων ότι αυτή η στάση μας είχε ουσιαστική αξία, απεδείχθη εκ του αποτελέσματος ότι μπορέσαμε να πετύχουμε αυτόν τον στόχο μας».
Όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, ο στόχος της Αθήνας δεν είναι να αποκλειστεί στο διηνεκές η Τουρκία από μία πιο ισχυρή συνεργασία με την Ευρώπη. «Ο στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε αυτό το διαπραγματευτικό μας χαρτί για να πείσουμε την Τουρκία ότι αυτές οι διεκδικήσεις είναι παντελώς άστοχες, αχρείαστες και εν πάση περιπτώσει, τριάντα και τόσα χρόνια πια μετά την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης του '95, όταν μιλάμε για καλές σχέσεις μεταξύ γειτόνων, τι νόημα μπορεί να έχει το casus belli; Έχουμε αρκετά προβλήματα στην περιοχή μας και στον κόσμο γενικότερα, ώστε να προσθέτουμε κι άλλα».
Εκλογές 2027: «Το δίλημμα δεν είναι Μητσοτάκης ή χάος»
Αναφερόμενος στα εσωτερικά ζητήματα ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι στόχος είναι οι εκλογές να γίνουν το 2027.
«Το δίλημμα είναι Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος, δεν είναι Μητσοτάκης ή χάος. Είναι λάθος να το λέμε. Αυτό είναι το δίλημμα. Τι θα προέλθει από την κάλπη και πώς θα σχηματιστεί κυβέρνηση, νομίζω ότι πρέπει να απασχολήσει τους πολίτες. Αλλά εγώ δεν θα συγκριθώ με το χάος, θα συγκριθώ με τους πολιτικούς μου αντιπάλους» υποστήριξε ο πρωθυπουργός.
Ανοιχτό ενδεχόμενο για επίσκεψη Τραμπ στην Ελλάδα
«Δεν έχω κάποια επίσημη ενημέρωση αν επίκειται κάποιο ταξίδι του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην πατρίδα μας, αυτά είναι ζητήματα τα οποία συζητιώνται πάντα», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Αλέξη Παπαχελά για λογαριασμό του ΣΚΑΪ, μετά τη δήλωση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ ότι Τραμπ πρόκειται να επισκεφθεί τη χώρα μας. «Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω», συνέχισε ο πρωθυπουργός, «είναι ότι σε αυτόν τον κόσμο γεμάτο αβεβαιότητες είναι απολύτως κατανοητό η ελληνική κοινωνία να ανησυχεί για το πού πηγαίνουμε συνολικά ως χώρα, πού πηγαίνει η Ευρώπη, πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών και ελπίζω να μας δοθεί η δυνατότητα να εξηγήσουμε με απλά λόγια ποια είναι η στρατηγική της χώρας μας και πώς μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματά μας, ώστε να παραμείνουμε ένας πόλος σταθερότητας σε μια ταραγμένη περιοχή».
«Πριν τις 15 Φεβρουαρίου η συνάντηση με τον Ερντογάν»
Ερωτηθείς για το ότι οι πρόεδροι Τουρκίας και ΗΠΑ, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Ντόναλντ Τραμπ, επικοινωνούν συχνά τηλεφωνικά και ότι γίνεται συζήτηση για τι θα σήμαινε μια αμερικανική μεσολάβηση και αν συμμερίζεται αυτές τις ανησυχίες, ο πρωθυπουργός απάντησε χαρακτηριστικά πως «όχι, δεν συμμερίζομαι καθόλου αυτές τις ανησυχίες», τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει μια στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδος και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ και πρέπει κάποιος να αντιληφθεί ότι, όταν μιλάμε για στρατηγικές σχέσεις της Ελλάδος με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν αναφερόμαστε μόνο στις σχέσεις που έχουμε με τον πρόεδρο Τραμπ ή το γραφείο του. Αναφερόμαστε και σε διαχρονικές και σταθερές σχέσεις που έχουμε με το Κογκρέσο και με τους υπόλοιπους πόλους εξουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Όσον αφορά τις σχέσεις με την Τουρκία, τόνισε ότι είναι αυτοτελείς. Ο κ. Μητσοτάκης πρόσθεσε πως θα έχει την ευκαιρία να βρεθεί στην Άγκυρα τις επόμενες εβδομάδες «και σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ και νομίζω ότι αυτή την άποψη τη συμμερίζεται και η Τουρκία ότι χρειαζόμαστε κάποιον επιδιαιτητή ή κάποιον διαμεσολαβητή για να συζητήσουμε ζητήματα τα οποία αφορούν τις δύο χώρες».
Ακόμη, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι θα βρεθεί με τον κ. Ερντογάν πριν τις 15 Φεβρουαρίου.
Για την τουρκική NAVTEX
Σχολιάζοντας την επ' αόριστον τουρκική NAVTEX στο Αιγαίο, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε: «Έχουμε την πάγια μας θέση για αυτές τις NAVTEX και για τον παράνομο νομικό χαρακτήρα τους. Και σίγουρα η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν αν, παραδείγματος χάριν, θέλει να κάνει μια ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ ελληνικών νησιών στο Αιγαίο. Νομίζω ότι επαναλαμβάνονται μερικές φορές τα έργα και λίγο αυτιστικά από τις τουρκικές γραφειοκρατίες, πάγιες θέσεις, αλλά σε κάθε περίπτωση πιστεύω ότι αν ο Πρόεδρος Ερντογάν πραγματικά θέλει να αφήσει αυτό το κεφάλαιο στο παρελθόν και να μπορέσουμε να εστιάσουμε στο μέλλον, αν υπάρχει αυτή η επιθυμία, τότε εγώ θα ήμουν προφανώς διατεθειμένος να μπω ουσιαστικά σε αυτή τη συζήτηση. Αν με ρωτάτε πόσο πιθανό είναι, δεν το θεωρώ πολύ πιθανό στην παρούσα συγκυρία».
Χωρικά ύδατα
Αναφερόμενος στο ζήτημα των χωρικών υδάτων, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα επί αυτής της κυβέρνησης έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο. «Μεγάλωσε η Ελλάδα τα τελευταία έξι χρόνια και το δικαίωμα επέκτασης έως τα δώδεκα μίλια, όπως κατοχυρώνεται από το διεθνές δίκαιο, είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδος, το οποίο θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι οι πιο κατάλληλες συνθήκες».
Συνεχίζοντας, σημείωσε ότι οφείλει να επισημάνει πως «εδώ και δεκαετίες η Ελλάδα δεν έχει ασκήσει καθόλου αυτό το δικαίωμα. Για πρώτη φορά το κάναμε εμείς στο Ιόνιο. Δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο δημόσια για το ζήτημα αυτό, παρά μόνο να επαναλάβω ότι είναι ένα μονομερές δικαίωμα της πατρίδος μας, το οποίο σίγουρα δεν απαιτεί την έγκριση κανενός άλλου, προκειμένου αυτό να ασκηθεί. Από την άλλη, πρέπει να έχουμε μία αίσθηση ότι όταν μιλάμε για το Αιγαίο και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, δεν είναι ζήτημα το οποίο αφορά προφανώς μόνο την Ελλάδα και την και την Τουρκία. Αλλά δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο για το ζήτημα αυτό».
Σε ερώτηση του Α. Παπαχελά για το αν υπάρχει στο μυαλό του μια λύση με την Τουρκία, η οποία είναι εθνικά αποδεκτή και πολιτικά διαχειρίσιμη ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Ναι, υπάρχει λύση, η οποία μπορεί να συμφωνηθεί με την Τουρκία. Καταρχάς, μπορεί η λύση από μόνη της να είναι η παραπομπή της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Αλλά προφανώς καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η εντός εισαγωγικών θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο δηλαδή έστω και εμμέσως αμφισβητείται η κυριαρχία - όχι κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών στο Αιγαίο - και όσο επικρέμεται από πάνω μας μια απειλή πολέμου, είναι πολύ δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Εγώ θα κρατήσω ότι η δήλωση του κ. Φιντάν ήταν ένα δειλό βήμα, θα έλεγα, στη σωστή κατεύθυνση, αλλά περισσότερα θα μπορώ να σας πω μετά τη συνάντηση που θα έχω με τον κ. Ερντογάν».
«Οι ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις στηρίζουν το αποτρεπτικό δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής»
«Το ζητούμενο εδώ πέρα δεν είναι τι έγινε στο παρελθόν. Είναι τι γίνεται τώρα. Και η δικιά μου υποχρέωση ως Πρωθυπουργός της χώρας είναι πρώτα και πάνω απ' όλα να ενισχύω τη διαπραγματευτική θέση της πατρίδας μας, να κρατάω τη χώρα μας ασφαλή. Εμείς δεν επενδύσαμε ποτέ στη στασιμότητα ως δόγμα εξωτερικής πολιτικής. Έγιναν πολύ σημαντικές κινήσεις τον τελευταίο χρόνο και με τα θαλάσσια χωροταξικά πάρκα, με τα θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα και με τον εθνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και με την ανάδειξη της Ελλάδος ως ενός σημαντικού γεωστρατηγικού παίκτη στον τομέα της ενέργειας», δήλωσε ο πρωθυπουργός και συνέχισε: «Άρα, η Ελλάδα κινείται. Η Ελλάδα εξοπλίζεται. Όχι γιατί οι εξοπλισμοί μας πρέπει να είναι σε μόνιμη αντιδιαστολή με αυτά τα οποία κάνει η Τουρκία, αλλά γιατί έχουμε μία υποχρέωση να θωρακίζουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις μας. Γιατί οι ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις στηρίζουν το αποτρεπτικό δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής. Άρα, εμείς δεν περιμένουμε να δούμε ένα παράθυρο ευκαιρίας με την Τουρκία, χωρίς να επενδύουμε στη δικιά μας την ισχύ. Η Ελλάδα είναι πάντα προσκολλημένη στο διεθνές δίκαιο. Άρα, εμείς θα υπερασπιζόμαστε την ισχύ των αξιών μας. Αλλά έχει έρθει ώρα να επενδύσουμε και στην αξία της ισχύος μας. Και τα δύο πρέπει να συμβαίνουν ταυτόχρονα. Και αυτή την πολιτική υπηρετεί η χώρα μας».
Οι σχέσεις με το Ισραήλ
Ερωτηθείς για τις σχέσεις Ελλάδας - Ισραήλ και τα διλήμματα που έχει αντιμετωπίσει η χώρα λόγω του τι συνέβη στη Γάζα, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι οι σχέσεις με το Ισραήλ οικοδομήθηκαν από αρκετές προηγούμενες κυβερνήσεις και σίγουρα είναι μία σχέση η οποία έχει μεγάλο στρατηγικό βάθος. «Συνδέεται προφανώς και με τις σχέσεις μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα έβλεπα τη σχέση αυτή ως μία ανταγωνιστική σχέση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας ή μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Και αν κάποιοι προσπαθούν να την παρουσιάσουν με αυτόν τον τρόπο, πιστεύω ότι κάνουν ένα μεγάλο λάθος», σημείωσε.
«Η Ελλάδα, για παράδειγμα, είναι μια χώρα η οποία επιδιώκει με το Ισραήλ μια στρατηγική σχέση στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Ήδη έχουμε κάνει σημαντικές επενδύσεις και πιστεύω ότι ειδικά σε συστήματα που έχουν να κάνουν με την αεράμυνα μπορούν να γίνουν πολλές περισσότερες με σημαντική προστιθέμενη αξία», τόνισε ακόμη ο κ. Μητσοτάκης.
Σημείωσε επίσης ότι η Ελλάδα υποδέχεται παραπάνω από ένα εκατομμύριο επισκέπτες από το Ισραήλ. «Το Ισραήλ είναι μια χώρα που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή σε ζητήματα όπως η αγροτεχνολογία, η διαχείριση των υδάτων. Άρα μη βλέπουμε τη σχέση μας με το Ισραήλ μόνο μέσα από το στενό πλέγμα της γεωπολιτικής διάστασης. Υπάρχει μία οικονομική διάσταση. Υπάρχει μία διάσταση που αφορά τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Το Ισραήλ χρειάζεται ένα πάτημα για να μπει στην ευρωπαϊκή αγορά. Άρα είναι μία σχέση με βάθος και με μεγάλο πλάτος, στην οποία ναι, και εγώ προσωπικά έχω επενδύσει πολλά. Αλλά δεν είναι μονοσήμαντη. Δείτε τις σχέσεις που έχουμε με τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου. Σε λίγες εβδομάδες θα πάω στην Ινδία. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη η οποία μίλησε για την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να έρθει κοντά με την Ινδία. Έχουμε απευθείας πτήση τώρα μεταξύ Ινδίας και Ελλάδος. Οι προοπτικές που ανοίγονται για την ελληνική οικονομία είναι τεράστιες. Λίγο πριν πάω στην Ινδία θα βρεθώ στο Αμπού Ντάμπι. Έχω στενές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία. Άρα, η σχέση μας με το Ισραήλ σε καμία περίπτωση δεν έχει δράσει ανταγωνιστικά προς τα πολύ μεγάλα ανοίγματα τα οποία έχει κάνει Ελλάδα στον αραβικό κόσμο. Διότι οι χώρες αυτές αποκτούν μια αυξημένη ισχύ σε έναν κόσμο όπου πολλές από τις σταθερές του παρελθόντος δεν ισχύουν πια».
Για Ουκρανία: «Αλίμονο αν η Ελλάδα δεν στήριζε τον αμυνόμενο απέναντι στον επιτιθόμενο»
Σε άλλα διεθνή ζητήματα, ερωτηθείς για την κριτική που δέχεται ότι ενδεχομένως το τράβηξε πολύ με τη Ρωσία και ότι ακολούθησε την πολιτική απέναντι στη Μόσχα γιατί ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ ο Τζο Μπάιντεν και ότι ίσως αυτή η πολιτική είναι τώρα μετέωρη, ο πρωθυπουργός ήταν σαφής: «Αλίμονο αν η Ελλάδα δεν στήριζε τον αμυνόμενο απέναντι στον επιτιθόμενο, ο οποίος επωφελεί διεκδικήσεις». Ειδικότερα, απάντησε: «Καταρχάς, η στήριξη της Ουκρανίας ήταν μια θέση η οποία βασίστηκε όχι μόνο στην προσήλωση στις αρχές του διεθνούς δικαίου, αλλά στα στενά εθνικά συμφέροντα. Αλίμονο αν η Ελλάδα δεν στήριζε τον αμυνόμενο απέναντι στον επιτιθόμενο, ο οποίος επωφελεί διεκδικήσεις. Με τι ηθικό ανάστημα θα μπορούσαμε εμείς ο μη γένοιτο να ζητήσουμε μια αντίστοιχη στήριξη, όταν έχουμε απέναντί μας έναν γείτονα μεγαλύτερο, ο οποίος στο παρελθόν έχει εκφράσει ενίοτε επιθετική ρητορική απέναντι στη χώρα μας. Αλλά θέλω να θυμίσω ότι οι ίδιοι, οποίοι μας άσκησαν αυτή την κριτική, θεωρούσαν ότι η Ελλάδα δεν θα είχε κανένα δίαυλο επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ότι περίπου θα ήμασταν αποκλεισμένοι από τη δεύτερη περίοδο διακυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ. Η ανάδειξη της Ελλάδος ως ενός κρίσιμου παίκτη στο νέο ενεργειακό θα έλεγα γήπεδο, το οποίο διαμορφώνεται, έχει πάρα πολύ μεγάλη γεωπολιτική αξία για τη χώρα μας. Ερχόμαστε εμείς ως Ελλάδα και λέμε εμείς έχουμε τις υποδομές, δημιουργούμε αυτόν τον κάθετο διάδρομο. Ήδη τα πρώτα συμβόλαια υπογράφονται. Αυτό δεν έχει μόνο οικονομικό όφελος για την πατρίδα μας», σημείωσε και πρόσθεσε πως αυτό το ζήτημα ενισχύει τη σταθερότητα στην περιοχή μας και ότι η Ελλάδα ανάγεται σε έναν κρίσιμο παίκτη για μία πολιτική η οποία είναι προς όφελος τελικά και της Ευρώπης. «Διότι εμείς τι είπαμε; Θέλουμε να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να πουλήσουν αέριο και εμείς μπορούμε να είμαστε μία γέφυρα, ώστε αυτό το στρατηγικό σχέδιο να γίνει πράξη. Άρα αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε αυτές τις ενεργειακές συμφωνίες και νομίζω ότι καταρρίπτουν και με μεγάλη ευκολία τα επιχειρήματα ότι δήθεν εμείς δεν είχαμε κανένα δίαυλο επικοινωνίας με την κυβέρνηση».
Κάθετος διάδρομος
Όσον αφορά τον κάθετο διάδρομο, αν πρόκειται για μια ιδωτική συμφωνία ή αν έχει κάποια άλλη διάσταση, ο πρωθυπουργός σημείωσε: «Είναι ιδιωτικές συμφωνίες, αλλά στον βαθμό που θέλω να θυμίσω ότι υπάρχουν υποδομές οι οποίες είναι κρατικές, όπως υποδομές της ΔΕΠΑ. Υπάρχουν ιδιωτικές υποδομές, όπως το FSRU στην Αλεξανδρούπολη. Πρακτικά υπάρχει ένας κάθετος διάδρομος με δύο παρακλάδια. Ο ένας αφορά τη Ρεβυθούσα, ο άλλος αφορά την Αλεξανδρούπολη. Σημαντικό και οι δύο να είναι οικονομικά ανταγωνιστικοί. Αλλά προφανώς δεν μιλάμε μόνο για ιδιωτικές συμφωνίες. Μιλάμε για μια στρατηγική κατεύθυνση, η Ελλάδα να μπορεί να είναι πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για χώρες μέχρι τη Ρουμανία. Και τονίζω μέχρι Ρουμανία, διότι στον Βορρά υπάρχουν χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Σερβία. Η Ελλάδα καθίσταται καθοριστικός παίκτης πια για την ενεργειακή ασφάλεια αυτών των χωρών και αυτό προφανώς είναι κάτι το οποίο ουσιαστικά και συνολικά αναβαθμίζει τη πατρίδα μας».
«Κάλυψη» στην Ο. Κεφαλογιάννη για την τροπολογία που χρησιμοποίησε
Στη συνέχεια, ο κ. Μητσοτάκης ρωτήθηκε για τη διάταξη για τη συνεπιμέλεια που πέρασε και που αφορούσε και την υπουργό Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη. Ειδικότερα, ρωτήθηκε αν αντιλαμβάνεται ότι ο κόσμος είναι θυμωμένος με την έννοια ότι πρόκειται για μια διάταξη η οποία πέρασε χωρίς διαβούλευση ουσιαστικά και ότι μία υπουργός της κυβέρνησης ήταν ο πρώτος πολίτης ο οποίος τη χρησιμοποίησε.
Σε αυτό, ο πρωθυπουργός θέλησε πρώτα να αποσαφηνίσει ότι η διάταξη αυτή πέρασε από την κανονική νομοθετική διαδικασία, στις επιτροπές. Όπως σημείωσε, «στην Ολομέλεια ψηφίστηκε από πολύ περισσότερους βουλευτές από την κυβερνητική πλειοψηφία. Την εισηγήθηκε το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Θεωρώ ότι είναι μια σωστή διάταξη, γιατί ουσιαστικά μας υποχρεώνει να ξαναδούμε ζητήματα τα οποία αφορούν την συνεπιμέλεια νόμων της Νέας Δημοκρατίας, που νομίζω ότι τέσσερα χρόνια μετά πια το υπουργείο έχει άποψη στον βαθμό για τον οποίο πρέπει ενδεχομένως να γίνουν κάποιες τροποποιήσεις και αυτή ήταν η πρώτη κίνηση η οποία έγινε. Το πώς έγινε τώρα χρήση της διάταξης εγώ δεν θα το σχολιάσω γιατί είναι ένα ζήτημα το οποίο είναι προσωπικό. Υπάρχουν και παιδιά στη μέση. Εγώ θα μείνω στην ορθότητα της διάταξης αυτής καθεαυτής».
Τόνισε ιδιαίτερα ότι «η διάταξη ήταν μια διάταξη του Υπουργείου Δικαιοσύνης και θα μπορούσα να ακούσω αυτή την κριτική αν η διάταξη ήταν εσφαλμένη. Τώρα το πώς έγινε χρήση αυτής της διάταξης αυτό είναι ένα άλλης τάξης». Ερωτηθείς για το αν το όλο ζήτημα θα έχει κάποιες πολιτικές επιπτώσεις, ο πρωθυπουργός ήταν σαφής, απαντώντας «όχι», από τη στιγμή που θεωρεί ότι η διάταξη είναι ορθή.
«Έχουμε να επιδείξουμε πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις»
Μιλώντας στη συνέχεια για την επάρκεια της κυβέρνησης και τις παθογένειες οι οποίες έχουν μείνει ανέπαφες και τις οποίες η χώρα κάποια στιγμή πληρώνει, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «η σύγκρουση με το βαθύ κράτος αποτέλεσε κεντρική προτεραιότητα της δεύτερης τετραετίας».
Όπως σημείωσε, «έχουμε να επιδείξουμε, πιστεύω πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Η σημαντικότερη ίσως είναι το ψηφιακό κράτος, το gov.gr το οποίο έχει απλοποιήσει τις σχέσεις του πολίτη με τη γραφειοκρατία και έχει ουσιαστικά απομακρύνει και πολλά επίπεδα μικρής διαφθοράς. Η επιτάχυνση της έκδοσης των συντάξεων. Η μετάπτωση των πολεοδομιών στο κτηματολόγιο και πάρα πολλές άλλες μεταρρυθμίσεις που έχουν να κάνουν με τη δομή του κράτους. Η αξιολόγηση πια των δημοσίων υπαλλήλων. Το γεγονός ότι δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν μπόνους ανάλογα με την απόδοσή τους. Κάθε μία από αυτές τις μεταρρυθμίσεις αποτελεί σύνθετη άσκηση, η οποία χρειάζεται πάρα πολύ μεγάλη επιμονή και υπομονή. Κερδίζουμε μάχες, χάνουμε και μάχες».
«Η συνταγματική αναθεώρηση είναι μια ευκαιρία τα κόμματα να τοποθετηθούν επί της ουσίας των προτάσεών μας» - Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: «Ήταν μια χαμένη μάχη και αναγκαστήκαμε να κόψουμε τον γόρδιο δεσμό»
Συνεχίζοντας, αναφέρθηκε στη σημερινή του ανακοίνωση για τη συνταγματική αναθεώρηση. Όπως δήλωσε, «το 2030 είναι για μένα ένα πολύ σημαντικό ορόσημο. Το 2030 θα κλείσουμε 200 χρόνια από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους. Γιορτάζουμε το '21 την έναρξη του Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Τον Φεβρουάριο του 1830 δημιουργήθηκε το νέο ελληνικό κράτος. Και θα έλεγα ότι φιλοδοξία μου, και μέσα από την αναθεώρηση αλλά όχι μόνο, είναι πια το 2030 να έχουμε κλείσει όλες τις εκκρεμότητές μας με το πελατειακό κράτος, του οποίου η διακυβερνητική πράξη γέννησης γράφτηκε πριν από δύο αιώνες. Εδώ πέρα παλεύουμε με παθογένειες, οι οποίες δεν είναι τωρινές και δεν πίστευα και δεν πιστεύω ποτέ ότι θα κερδίσουμε από την πρώτη στιγμή όλες αυτές τις μάχες. Έχουμε κερδίσει πολλές όμως. Έχουμε δώσει δείγματα γραφής».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, σημειώνοντας ότι ήταν μια χαμένη μάχη «που δώσαμε με ένα βαθύ και προβληματικό σύστημα και αναγκαστήκαμε να κόψουμε τον γόρδιο δέσμο». Τόνισε ότι δεν πλέον καμία αμφιβολία ότι το γεγονός ότι πληρωμές θα γίνονται από την ΑΑΔΕ δίνει πολύ μεγάλα και πολύ αυξημένα εχέγγυα διαφάνειας αλλά και δικαιοσύνης στον τρόπο με τον οποίο θα γίνονται αυτές οι πληρωμές. «Άρα, οι μάχες είναι πολλές αυτές που δόθηκαν. Αρκετές κερδήθηκαν, κάποιες χάθηκαν. Έχουμε να δώσουμε πολλές ακόμα. Και η συνταγματική αναθεώρηση είναι μια ευκαιρία τα κόμματα να τοποθετηθούν επί της ουσίας των προτάσεών μας. Θα συνδέσουμε την μονιμότητα με την αξιολόγηση; Κρίσιμο ζήτημα. Θα βάλουμε στο Σύνταγμα μία διάταξη και μία τέτοια διατύπωση που να διασφαλίζει τη δημοσιονομική σταθερότητα, ώστε να μην επιστρέψουμε ποτέ πια στην εποχή των ελλειμμάτων που οδήγησαν στη χρεοκοπία της χώρας; Αναφέρω λίγα μόνο παραδείγματα. Πώς θα αλλάξουμε το άρθρο 86, για το οποίο εγώ έχω αγωνιστεί από το 2006 να το αλλάξουμε με ένα τέτοιο τρόπο, ώστε να μην κάνει η Βουλή τον δικαστή, αλλά να επιστρέψει το έργο της άσκησης της δίωξης εκεί που θα έπρεπε να είναι εξαρχής, δηλαδή στη δικαιοσύνη».
Στη συνέχεια της συνέντευξης στον κ. Παπαχελά, ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε πως αν κάποιοι άνθρωποι ήρθαν πριν από έξι - εφτά χρόνια και του είπαν ότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ υπάρχει πρόβλημα, στην εναέρια κυκλοφορία υπάρχει πρόβλημα, στα ΕΛΤΑ υπάρχει πρόβλημα κλπ, γιατί δεν τόλμησε να τα αλλάξει αυτά τα πράγματα νωρίτερα; Απαντώντας σε αυτό το ερώτημα, ο κ. Μητσοτάκης στάθηκε πρώτα στο ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, τονίζοντας ότι «πράγματι, προσπαθήσαμε πολλές φορές, αλλά δυστυχώς η απειλή της στάσης πληρωμών, ότι δεν μπορούμε να το πειράξουμε αυτό το σύστημα διότι ήταν έτσι διαρθρωμένο, υπήρχαν τέτοιες εξαρτήσεις από εταιρείες δημόσιου τομέα που αν πας να το ακουμπήσεις δεν θα πληρωθεί κανείς. Ήταν τέτοιες που πράγματι φοβηθήκαμε τις πολύ τολμηρές αλλαγές και τις κάναμε όταν είδαμε ότι δεν μπορούσαμε πια να κάνουμε τίποτα διαφορετικό. Και περάσαμε από μεγάλη κρίση». Αναφέρθηκε στους αγρότες και στις 50 μέρες που κράτησαν τα μπλόκα τους και τις καθυστερήσεις στις πληρωμές. «Έπρεπε να γίνει όμως. Εκ των υστέρων αυτά τα οποία ξέρω, προφανώς θα ήθελα να κάνω αυτή την αλλαγή νωρίτερα. Δεν μπορούμε να κατηγορηθούμε ότι την κάναμε. Και έχει πολύ ενδιαφέρον ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν στήριξαν ουσιαστικά τη μετάπτωση στην ΑΑΔΕ, όταν αυτή είναι μια βαθιά διαρθρωτική αλλαγή, χωρίς την οποία δεν μπορούμε να έχουμε ουσιαστικό και ανταγωνιστικό πρωτογενή τομέα στη χώρα μας».
Για το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών: «Πριν σκάσει το ζήτημα, είχαμε ένα πολύ αναλυτικό σχέδιο δράσης σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή»
Για το ζήτημα του FIR Αθηνών και το πρόσφατο μπλακ άουτ, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι στην εναέρια κυκλοφορία «είχαμε και πριν σκάσει το ζήτημα με το μπλακ άουτ ένα πολύ αναλυτικό σχέδιο δράσης σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
Παραδέχτηκε όμως ότι «πέφτουμε πολύ συχνά σε δυσχέρειες που έχουν να κάνουν με κρατικούς διαγωνισμούς, με τον ρόλο του ελεγκτικού συμβουλίου - δεν το κρίνω, εν προκειμένω μπορεί να έχει μία βαριά διαδικασία, στο όνομα της διαφάνειας και καλώς οδηγεί πολλές φορές σε καθυστερήσεις, προσφυγές ανταγωνιστών, το οποίο εκ των πραγμάτων για κρίσιμα έργα πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να το αντιμετωπίσουμε».
«Τώρα κάνουμε ένα bypass για το ζήτημα αυτό», σημείωσε ακόμη και πρόσθεσε: «Δεν μου αρέσει κατ' ανάγκη θεσμικά αυτό το οποίο κάνουμε να χρησιμοποιήσουμε ιδιωτικές δωρεές για να λύσουμε το πρόβλημα. Όμως η Ελλάδα χρειάζεται να μπορέσει να ανατάξει τα συστήματα αεροναυτιλίας. Όχι γιατί υπάρχει κίνδυνος ασφαλείας πίσω, το ξεκαθαρίζω αυτό. Αλλά διότι τα νέα συστήματα θα μας επιτρέπουν να υποδεχόμαστε τα διπλάσια αεροπλάνα από αυτά που υποδεχόμαστε τώρα».
Και ο πρωθυπουργός συνέχισε: «Υπογράψαμε πριν από δύο μέρες στο Ηράκλειο τη νέα σύμβαση για την αεροναυτιλία, γιατί έπρεπε να ξεπεράσουμε το εμπόδιο ότι εκεί που θα έμπαιναν τα ραντάρ βρήκαμε έναν πάρα πολύ σημαντικό μινωικό ταφικό μνημείο, το οποίο πρέπει να το αναδείξουμε. Μπορούμε να κάνουμε και τα δύο. Θα χρειαστεί να πάμε στο Συμβούλιο της Επικρατείας τελικά. Όλα αυτά τα τονίζω ότι δεν είναι απλές υποθέσεις. Είναι περίπλοκες διαδικασίες που θέλουν πολλή υπομονή. Και αυτό το οποίο βλέπετε εσείς πολλές φορές ως αποτέλεσμα μιας μεταρρύθμισης, έχει πάρα πολλή δουλειά πριν. Απλώστε λοιπόν αυτό το θέμα επί εκατό για να καταλάβετε πόσα είναι τα μεγάλα μεταρρυθμιστικά έργα που τρέχουμε, για να καταλάβετε την περιπλοκότητα αυτής της άσκησης και γιατί θα έλεγα ότι δεν είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν και περιπτώσεις όπου δυστυχώς δεν θα τα καταφέρουμε ή θα κάνουμε λάθη. Αλλά το σημαντικό είναι τα αναγνωρίζουμε με σεμνότητα. Λέμε ναι, εδώ έγινε λάθος. Κοιτάμε να μάθουμε από τα λάθη μας για να γίνουμε καλύτεροι. Δεν επαναλαμβάνουμε».
«Εύλογος ο προβληματισμός με τη μονιμότητα στο δημόσιο, όπως κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα»
Για το ζήτημα της μονιμότητας υπαλλήλων, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε: «Θέλω να θυμίσω ότι αυτή Βουλή είναι η προτείνουσα Βουλή. Η επόμενη Βουλή θα διατυπώσει τελικά το άρθρο εκατόν τρία του Συντάγματος, το οποίο σήμερα κατοχυρώνει τη μονιμότητα με έναν τέτοιο τρόπο που να απαντιέται αυτός ο εύλογος προβληματισμός. Αλλά σήμερα δεν υπάρχει η έννοια της αξιολόγησης στο Σύνταγμα, όπως δεν υπάρχει έννοια της κλιματικής κρίσης, όπως δεν υπάρχει η έννοια της τεχνητής νοημοσύνης, όπως εξακολουθεί να υπάρχει η σκληρή απαγόρευση για ιδιωτικά μη κρατικά πανεπιστήμια. Όλες αυτές είναι προβλέψεις οι οποίες έρχονται από τον 20ο αιώνα. Έχει έρθει ώρα με θάρρος και με διάθεση συναίνεσης να καθίσουμε να συζητήσουμε τα θέματα αυτά. Και εγώ βλέπω και σε αυτή τη συζήτηση μια ευκαιρία να φύγουμε από αυτό το σκληρό πεδίο της σκληρής κομματικής περιχαράκωσης, όπου κανείς δεν συζητάει με κανέναν. Όλοι θέλουν να τα κάνουν μόνοι τους. Όλοι ξέρουν τι δεν θέλουν. Μόνο εμείς ξέρουμε ως παράταξη τι θέλουμε να κάνουμε».
Για το Άρθρο 86 περί της ευθύνης των υπουργών
Μιλώντας για το Άρθρο 86 και για το τι θα προτείνει σε σχέση με την προθεσμία παραγραφής και σε σχέση με τον ρόλο που θα έχει η Βουλή, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε ότι «καταρχάς, η προθεσμία παραγραφής έχει αλλάξει από αυτή την κυβέρνηση» και συνέχισε: «Άρα ζήτημα παραγραφής δεν υφίσταται πια. Και ήταν δική μου άποψη και εμείς το κάναμε και νομίζω ότι καλό είναι όσοι μας ασκούν κριτική να το θυμούνται αυτό. Ποιο είναι το βασικό πρόβλημα; Το βασικό πρόβλημα είναι η λειτουργία της Προανακριτικής Επιτροπής. Δεν μπορεί να έχουμε την απαίτηση από την από τη Βουλή να κάνει τη δουλειά που θα έκανε ένας εισαγγελέας και ειδικά όταν σε αυτό μπαίνουν και κομματικές παράμετροι αναπόφευκτες στο πολιτικό παιχνίδι. Χωρίς να θέλω να μιλήσω με λεπτομέρεια για το ζήτημα αυτό, η άποψή μου είναι σαφής, ότι η δίωξη δεν μπορεί να ασκείται από τη Βουλή, από μια προανακριτική επιτροπή που πρέπει να ασκείται από εισαγγελείς. Πρέπει να υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας. Μπορεί να υπάρχει ένας ρόλος για τη Βουλή, αλλά δεν μπορεί η Βουλή να κάνει προανάκριση και τελικά να είναι αυτή η οποία τεκμηριώνει την άσκηση δίωξης».
«Δεν επεδίωξα ποτέ να μην έχω σχέσεις και επαφές με προκατόχους μου»
Ερωτηθείς για το ζήτημα της συναίνεσης και το ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχιε ξεκινήσει μια σιερά από επαφές και αν μήπως έπρεπε να είχε κάνει το ίδιο και ενδεχομένως και με προκατόχους στο αξίωμά τους που ανήκαν στην παράταξή του, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Ως προς την πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, θεωρώ ότι είναι απολύτως σωστή. Με είχε ενημερώσει, προφανώς δεν χρειάζεται την άδειά μου για μια τέτοια πρωτοβουλία, αλλά νομίζω ότι και μόνο η εικόνα της συνομιλίας με ανθρώπους οι οποίοι ξέρουν τι σημαίνει να κάθεσαι στην καρέκλα του πρωθυπουργού, έχει την αξία της. Αλλά εγώ δεν επιδίωξα ποτέ να μην έχω και προσωπικές και μερικές φορές, συνήθως και διακριτικές, όπως θα έπρεπε να είναι, επαφές με προκατόχους μου. Και νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο πάντα υπό προϋποθέσεις μπορεί να είναι χρήσιμο. Και εγώ δεν είμαι ποτέ αυτός ο οποίος από τη φύση μου θα πω πράγματα τα οποία από τα οποία θα είναι πολύ δύσκολο κάποιος να επιστρέψει».
«Δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος, πιστεύουμε σε αυτοδύναμες κυβερνήσεις»
Συνεχίζοντας, ο κ. Μητσοτάκης απέκλεισε το ενδεχόμενο να αλλάξει ο εκλογικός νόμος. «Θεωρώ πολύ πιο σημαντικό αυτή τη στιγμή να κατοχυρώσουμε αυτήν τη θεσμική σταθερότητα, όπου οι κανόνες του παιχνιδιού δεν είναι υπό διαπραγμάτευση, από το να πειραματιζόμαστε με λύσεις οι οποίες τελικά θα έλεγα με έναν τρόπο παραβιάζουν τη λαϊκή εντολή. Εγώ είμαι πολύ ξεκάθαρος. Είμαστε πολύ ξεκάθαροι. Πιστεύουμε στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Θεωρούμε ότι υπηρετούν αυτή τη στιγμή το συμφέρον του τόπου, ειδικά σε μια περίοδο μεγάλης αστάθειας. Σκεφτείτε να έπρεπε, ας πούμε, να είχαμε μια κυβέρνηση συνεργασίας όταν είχαμε την εισβολή στον Έβρο. Αντιμετωπίσαμε άλλες μεγάλες κρίσεις. Άρα πιστεύουμε στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις μπορούν να προκύψουν με αυτόν τον εκλογικό νόμο υπό προϋποθέσεις συγκεκριμένες. Το πρώτο κόμμα να είναι πάνω από ένα ορισμένο ποσοστό. Γνωστές οι προϋποθέσεις και οι στόχοι και η αριθμητική για να μπορούμε να πετύχουμε αυτό το αποτέλεσμα και αυτή θα είναι η ατζέντα με την οποία θα οδηγήσω και θέλω να οδηγήσω τη Νέα Δημοκρατία στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Αλλά κυρίαρχος είναι ο ελληνικός λαός. Αν ο ελληνικός λαός τελικά μας υποδείξει ότι δεν θέλει αυτοδύναμη κυβέρνηση, τότε θα πρέπει να σχηματιστεί κάποια κυβέρνηση σαν καθεστώς. Η χώρα δεν μπορεί να μείνει ακυβέρνητη. Εγώ καθιστώ σαφή τη δική μου προτίμηση, αλλά δεν πρόκειται να πειράξω τους κανόνες του παιχνιδιού για να γίνει το δικό μου. Αυτό θα ήταν και παντελώς αντιθεσμικό. Δεν μου ταιριάζει καθόλου, αλλά πιστεύω ότι μπορεί να ήταν και τελικά πολιτικά αντιπαραγωγικό».
Ερωτηθείς για το δημοσκοπικό περιβάλλον και αν θεωρεί εφικτό το να κάνει αυτοδύναμη κυβέρνηση στις επόμενες εκλογές, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε: «Θέλω να θυμίσω ότι όλες οι δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές του '23 μας τοποθετούσαν στη ζώνη του 33% και πήραμε 41%. Εξίσου έπεσαν έξω και στις εκλογές του '19. Θεωρώ ότι είναι ένας στόχος εφικτός. Σίγουρα είναι πιο εφικτός αυτός ο στόχος από το να ισχυρίζεται το ΠΑΣΟΚ ότι θα είναι πρώτο κόμμα. Το λέω σε αντιδιαστολή. Το έχουμε κάνει δύο φορές. Μπορούμε να το κάνουμε. Χρειάζεται πολλή δουλειά. Πρέπει να θέσουμε με σαφήνεια τα διλήμματα. Πρέπει να εξηγήσουμε καταρχάς γιατί θέλουμε μια τρίτη τετραετία. Όχι μόνο γιατί πετύχαμε αυτά τα οποία είπαμε το '23, αλλά γιατί στην παρούσα συγκυρία έχει μεγάλη σημασία να υπάρχει σταθερότητα και να υπάρχει μια κυβέρνηση η οποία αντιλαμβάνεται τους διεθνείς συσχετισμούς. Γιατί είναι πολύ σημαντικό και για μένα προσωπικά θα έλεγα να μπορούμε να διαχειριστούμε την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνούν οι τηλεθεατές μας ότι το δεύτερο εξάμηνο του 27', αμέσως μετά τις εκλογές δηλαδή του 27', η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ποιος θα τη διαχειριστεί; Ποια κυβέρνηση; Ποιος πρωθυπουργός; Πώς θα ολοκληρωθεί η συνταγματική αναθεώρηση; Πώς θα πάμε στην Ελλάδα του 2030; Η σταθερότητα δεν σημαίνει στασιμότητα. Σταθερότητα σημαίνει σταθερές αυξήσεις μισθών και εισοδημάτων, σταθερή βελτίωση στην παιδεία, στην υγεία. Άρα για εμάς είναι απολύτως κρίσιμο να εξηγήσουμε αυτή την τρίτη θητεία. Δεν επιδιώκουμε γιατί θέλουμε ντε και καλά να καθόμαστε σε αυτή την καρέκλα, αλλά γιατί έχουμε πρόγραμμα. Κάνουμε την Ελλάδα πιο ισχυρή. Έχουμε δώσει τεκμήρια συνέπειας. Δείτε τι είπαμε και τι κάνουμε. Η ανεργία έπεσε στο 7%. Την παραλάβαμε στο 18%. Η ανεργία των νέων ήταν στο 40%, έχει πέσει στο 13%. Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ξεπέρασε ήδη τα 1.500 ευρώ και ο κατώτατος θα φτάσει μετά βεβαιότητας τα 950 ευρώ. Με αυτή την ατζέντα εκλεγήκαμε. Και ξέρω ότι η ακρίβεια πονάει και ξέρω ότι καμία αύξηση μισθού από μόνη της δεν λύνει το πρόβλημα. Αλλά οι μισθωτοί και ειδικά οι νέοι είδαν πραγματικές αυξήσεις στα εκκαθαριστικά τους πριν από λίγες μέρες. Υπήρχαν και κάποιοι έξυπνοι εργοδότες, οι οποίοι αυτές τις αυξήσεις που είναι αποτέλεσμα μειώσεων φόρων, τις πούλησαν σαν να κάνουν οι ίδιοι αυξήσεις. Όχι αυξήσεις που εγώ θέλω και αυξήσεις ρομαστικών μισθών από τους εργοδότες, αλλά να ξέρουν οι πολίτες ότι αν δουν κάποια παραπάνω ευρώ, όχι αμελητέα σε κάποιες περιπτώσεις στους νέους μας, στις οικογένειες, στα παιδιά, αυτά προέρχονται επειδή η οικονομία πήγε καλά, είχαμε πλεόνασμα. Επιστρέψαμε αυτό το πλεόνασμα στη μεσαία τάξη, στη μεσαία τάξη επιμένω που τόσο μεγάλη σημασία έχει για τη χώρα μας αλλά και για εμάς πολιτικά, στις οικογένειες με παιδιά, με παιδιά και στους νέους μας. Άρα είμαι. Αισθάνομαι ότι θα προσέλθω σε αυτή την αναμέτρηση με ίσχυτη συνείδησή μου ότι αυτά τα οποία είπαμε σχεδόν όλα τα πιο πολλά σίγουρα τα κάναμε και εκεί που δεν τα καταφέραμε, με θάρρος θα εξηγούμε γιατί δεν τα καταφέραμε και τι μπορούμε να κάνουμε από δω και στο εξής».
«Το δίλημμα είναι "Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος"»
Απαντώντας στο ερώτημα του αν ο Μητσοτάκης με 41% και χωρίς αντιπολίτευση δεν έκανε κάποια πράγματα, γιατί θα τα κάνει με μία πιο μικρή πλειοψηφία, έστω κι αν πάρει αυτοδυναμία, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Η απάντηση σε αυτούς είναι: θα ήθελα να μας υποδείξουν ποια είναι αυτά που δεν κάναμε. Εγώ σας μίλησα με θάρρος για αυτά που κάναμε και για το πού δεν τα καταφέραμε. Μα ξέρετε, η διακυβέρνηση σήμερα, ειδικά την εποχή των social media, είναι μία πολύ δύσκολη άσκηση. Και βλέπετε πόσο μεγάλη φθορά έχουν όλες οι κυβερνήσεις, διότι τα αρνητικά εκ των πραγμάτων αναπαράγονται πιο εύκολα από τα θετικά. Αν μου λέγατε όμως, το 2019, όταν άπειρος έκατσα για πρώτη φορά σε αυτό το γραφείο, ότι επτά χρόνια μετά η Νέα Δημοκρατία θα ήταν 16 μονάδες μπροστά, με υπερδιπλάσιο ποσοστό από το δεύτερο κόμμα, μάλλον δεν θα σας πίστευα τότε ότι θα μπορούσαμε να είχαμε φτάσει σε αυτή την κατάσταση. Οφείλεται και στον πολυκερματισμό της αντιπολίτευσης, αλλά και στο γεγονός ότι κι εμείς κάτι καλό κάναμε για να χτίσουμε μία ευρεία και πλατιά κοινωνική συμμαχία ανθρώπων, που βλέπουν τη δική τους πρόοδο και τη δική τους προκοπή ταυτισμένη με την πρόοδο και την προκοπή της χώρας, και ταυτισμένη με αυτή την κυβέρνηση και με αυτό το κυβερνητικό έργο. Άρα, η ανάγκη για διαρκή βελτίωση είναι θέμα κουλτούρας για εμένα και είναι κάτι το οποίο προσπαθώ να το περνώ πάντα και στους συνεργάτες μου και στα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου».
Σχολιάζοντας το ενδεχόμενο δίλημμα στις επόμενες εκλογές «Μητσοτάκης ή χάος», ο πρωθυπουργός απάντησε: «Όχι, δεν συμφωνώ. Το δίλημμα είναι «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος». Όχι, δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος». Είναι λάθος να το λέτε. Αυτό είναι το δίλημμα. Τώρα το τι θα προέλθει από την κάλπη και πώς θα μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση, νομίζω ότι πρέπει να απασχολήσει τους πολίτες. Αλλά όχι, εγώ δεν συγκρίνομαι με το χάος. Συγκρίνομαι με τους πολιτικούς μου αντιπάλους. Βλέπω, ας πούμε, αρκετούς συμπολίτες μας που αυτή τη στιγμή μπορεί να στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ, που σε έναν βαθμό μπορεί να συμφωνούν με τις πολιτικές μας και που αιφνιδιάζονται όταν το ΠΑΣΟΚ γίνεται «ουρά» της κας Κωνσταντοπούλου και όταν ταυτίζεται με έναν πιο ακραίο λόγο χωρίς προτάσεις, γιατί δεν έχουν συνηθίσει αυτό από το ΠΑΣΟΚ. Άρα, για εμένα αυτό το δίλημμα είναι ένα ψεύτικο δίλημμα. Έχω συγκεκριμένους αντιπάλους, όλους τους σέβομαι. Δυσκολεύομαι μερικές φορές, δεν σας κρύβω, ως παλαιότερος κοινοβουλευτικός, σε μια Βουλή όπου πια όλα φαίνεται να παίζουν για την ατάκα του TikTok των 10 δευτερολέπτων και δυσκολευόμαστε να κάνουμε μία ουσιαστική συζήτηση σε βάθος. Εγώ δεν είμαι «πολιτικός της ατάκας». Θα χρησιμοποιήσω και την ατάκα όταν χρειάζεται, αλλά δεν είναι αυτό το χαρακτηριστικό μου. Τα θέματα τα οποία συζητάμε σήμερα είναι σύνθετα. Πρέπει να τα εξηγήσουμε με απλά λόγια στον ελληνικό λαό. Ειδικά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Δεν μιλήσαμε για την Ευρώπη και για τον ρόλο της Ελλάδος στην Ευρώπη αλλά θεωρώ πάρα πολύ καθοριστική αυτή τη συζήτηση, γιατί η Ελλάδα έχει βγει πολύ μπροστά στις ευρωπαϊκές εξελίξεις…».
«Αυτοί που δεν με θέλουν πρέπει να απαντήσουν αν θα συνεργαστούν»
Ερωτηθείς για το αν θα δεχόταν να κυβερνήσει με κάποιον άλλον και αν αυτός θα δεχτεί βέβαια να κυβερνήσει μαζί του, και αν έχει κάποιο προτιμητέο εταίρο σε κάτι τέτοιο, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε: «Εγώ σας είπα ότι διεκδικώ την αυτοδυναμία και αυτό θα εξακολουθώ να λέω μέχρι τέλους. Και, όπως σας είπα, επειδή έχουμε πετύχει τον στόχο στο παρελθόν, νομίζω ότι δικαιούμαι να θέτω αυτόν τον στόχο. Δεν είναι ένας στόχος ο οποίος είναι εκτός πραγματικότητας, από τη στιγμή που τον έχουμε πετύχει δύο φορές. Αλλά, από εκεί και πέρα, θα σεβαστώ το αποτέλεσμα της κάλπης. Αλλά, ξέρετε, είμαστε ακόμα παραπάνω από έναν χρόνο από τις εκλογές. Και νομίζω ότι αυτό το ερώτημα έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον όχι για μας, έχει να το κάνετε σε αυτούς που λένε «εγώ δεν θέλω τον Μητσοτάκη» αλλά δεν λένε και τι θέλουν. Αυτοί πρέπει να απαντήσουν. Θέλουν να συνεργαστούν; Το ΠΑΣΟΚ θέλει να πάει και να κάνει αριστερή συμμαχία με κόμματα, όπως κάποιοι μπορεί να εισηγούνται, να κάνουν μέτωπο; Διότι ακούω συχνά «να φύγει ο Μητσοτάκης». Μπορεί να είναι ένας εύλογος στόχος και τελικά οι πολίτες θα αποφασίσουν. Λέω πολύ συχνά ότι εγώ υπογράφω ένα τετραετές συμβόλαιο και μόνο οι πολίτες μπορούν να το ανανεώσουν ή να το καταγγείλουν. Από εκεί και πέρα, όμως, η συζήτηση αυτή για την εναλλακτική δεν αφορά κανέναν. Εγώ ξέρω τι πρεσβεύω, ξέρω τι θέλω να κάνω, ξέρουμε τι θέλουμε να κάνουμε. Έχουμε δώσει διαπιστευτήρια σοβαρότητας. Έχουμε ισχυροποιήσει την Ελλάδα. Έχουμε πάει την Ελλάδα μπροστά και πιο ψηλά. Αυτό νομίζω είναι κάτι το οποίο και αυτοί οι οποίοι δεν μας στηρίζουν, με έναν τρόπο το αναγνωρίζουν, ειδικά σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες. Άρα, νομίζω το ερώτημα πιο πολύ πρέπει να τεθεί στις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις και λιγότερο σε εμένα»
Και συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης: «Το Σύνταγμα είναι απολύτως σαφές: εάν δεν υπάρχει πλειοψηφία, το πρώτο κόμμα οφείλει να διερευνήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Δεν μπορώ να σας πω τίποτα παραπάνω από αυτό. Θα σεβαστώ το Σύνταγμα».
Για το αν το επόμενο «συμβόλαιο» θα είναι τετραετούς διάρκειας
Σε άλλο ερώτημα, του εάν κερδίσει αυτοδυναμία και αν το επόμενο συμβόλαιο θα είναι τετραετές, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Κοιτάξτε, για τέσσερα χρόνια εκλέγεται κάποιος. Αλλά τώρα με πάτε πάρα πολύ μακριά και, ξέρετε, δυσκολεύομαι λίγο διότι όταν έχουμε ακόμα έναν πλήρη χρόνο σημαντικών πρωτοβουλιών -ας πούμε, αυτή την εβδομάδα θα μιλήσουμε για το Εθνικό Απολυτήριο-, το να σκεφτόμαστε από τώρα το τι θα γίνει μετά το 2027 μπορεί να εκπέμπει και κάποια στοιχεία αλαζονείας. Ας κάνουμε τη δουλειά μας καλά, ας εξασφαλίσουμε ότι βοηθάμε τους πολίτες, ότι τους δίνουμε ένα χέρι υποστήριξης, έστω και αν αυτά τα οποία μπορεί να προσδοκούν δεν είναι αυτά τα οποία μπορούμε να τους δώσουμε. Ας τους δείξουμε ότι πραγματικά τους καταλαβαίνουμε. Διότι, ξέρετε, όταν πάμε σε μία Εντατική ή πηγαίνω στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, εγώ καταλαβαίνω τον πολίτη ο οποίος πήγαινε και έβλεπε μία κατάσταση η οποία ήταν τελείως χαοτική. Σου λέει «τώρα ποιος θα με φροντίσει»; Έχουν γίνει παρεμβάσεις -δεν μπορεί να μην το βλέπει κάποιος-, με το «βραχιολάκι», με τις διαδικασίες, και ο άλλος καταλαβαίνει ότι εμείς νοιαζόμαστε. Δεν θα λύσουμε τα προβλήματα από τη μια στιγμή στην άλλη, είναι πολλά. Και ας αφήσουμε τώρα την κουβέντα για το τι θα γίνει μετά το 2027. Το 2027, εξάλλου, θα ξανακάνουμε συνεντεύξεις, κοντύτερα στις εκλογές. Είμαι σίγουρος ότι θα επανέλθετε».
Για το αν πιστεύει αν έχει κάποια ευθύνη για τον χειρισμό για τον τρόπο που χειρίστηκε την έρευνα για τα Τέμπη, το θέμα των υποκλοπών ή άλλα θέματα που έχουν απασχολήσει, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Κοιτάξτε, εάν πιστεύουν αυτό οι πολίτες, που το πιστεύουν σε έναν βαθμό, σίγουρα έχουμε κι εμείς σε έναν βαθμό την ευθύνη, στον βαθμό που είμαστε κυβέρνηση τα τελευταία επτά χρόνια, βέβαια δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα. Είναι παγκόσμιο πρόβλημα και σίγουρα πραγματικό. Τι έχουμε κάνει; Παίρνουμε πάρα πολύ σοβαρά τις συστάσεις για το κράτος δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κι έχουμε κάνει μεγάλη πρόοδο εκεί. Στο κάτω-κάτω ποιός είναι ο τελικός κριτής, ο μόνος αξιόπιστος κριτής; Είναι τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Κάναμε πρόοδο. Στην καλή νομοθέτηση έχουμε κάνει άλματα, όχι απλά πρόοδο, στον τρόπο με τον οποίον νομοθετούμε, στη διαδικασία των διαβουλεύσεων. Χρησιμοποιούμε τώρα την τεχνητή νοημοσύνη για να ενσωματώνουμε τα σχόλια των πολιτών και να τα επεξεργαζόμαστε καλύτερα, ώστε να ακούμε πραγματικά τους πολίτες. Στη Δικαιοσύνη έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Η τεχνολογία μας βοηθάει να επιταχύνουμε την έκδοση των αποφάσεων, διότι η κακονομία αντιμετωπίζεται με την καλή νομοθέτηση, αλλά η καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης είναι αδικαιολόγητη. Η μεγάλη μεταρρύθμιση που κάναμε, που καταργήσαμε τα Ειρηνοδικεία, είναι τεράστιας εμβέλειας. Τη συζητούσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, δεν την έκανε ποτέ. Το λέω για να δούμε πόσο πίσω πηγαίνουν κάποιες από αυτές τις παθογένειες. Θα εκδικάζονται πιο γρήγορα οι υποθέσεις. Όταν ο άλλος θέλει πέντε χρόνια να βρει το δίκιο του, τι εμπιστοσύνη να έχει στους θεσμούς; Από εκεί και πέρα, εμείς τις δικές μας ευθύνες τις έχουμε αναγνωρίσει. Νομίζω ότι γινόμαστε καλύτεροι. Είδατε ότι η έρευνα μετά την τραγική έκρηξη που έγινε στη βιομηχανία στα Τρίκαλα, νομίζω ότι ήταν άψογη ως προς το να βρούμε ακριβώς τι έγινε. Μετά η Δικαιοσύνη θα αναλάβει να αποδώσει τις ευθύνες. Αλλά, από ένα σημείο και πέρα, η οικοδόμηση νέων σχέσεων εμπιστοσύνης με τους πολίτες και ειδικά με τους νέους είναι μια μεγάλη πρόκληση και δεν αφορά μόνο εμένα, αφορά όλο το σύστημα. Και ναι, το Σύνταγμα έχει αξία. Αν υπάρχει η αίσθηση της ατιμωρησίας των πολιτικών, είναι πολύ δύσκολο να πάμε πολύ μακριά. Αν έχουμε την αίσθηση ότι οι πολιτικοί νοιάζονται μόνο για την ανανέωση των δικών τους προνομίων, όπως μπορεί να συνέβαινε στο παρελθόν, πάλι μακριά δεν θα πάμε».
«Η Ελλάδα θα είναι στο κέντρο της επόμενης αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης»
«Η Ελλάδα, κ. Παπαχελά, θα είναι στο κέντρο της επόμενης αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης. Γιατί προφανώς είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για κάθε περίπτωση», ανέφερε καόμη κ . Μητσοτάκης και συνέχισε: «Η Γαλλία, παραδείγματος χάρη, ως η μόνη πυρηνική δύναμη της ΕΕ, συζητά για την επέκταση της πυρηνικής της «ομπρέλας» σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Θα αλλάξουν πάρα πολλά πράγματα. Αλλά ένα μπορώ να σας πω: εμείς θα είμαστε στο επίκεντρο αυτών των εξελίξεων. Χωρίς να υπονομεύσουμε τη στρατηγική μας σχέση με τις ΗΠΑ, είμαστε πρωταγωνιστές σε αυτή τη συζήτηση, η οποία γίνεται για τη στρατηγική ευρωπαϊκή αυτονομία. Θα έχουμε ένα πολύ ενδιαφέρον Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για θέματα ανταγωνιστικότητας, για θέματα ενέργειας. Πιστεύω ότι θα διαφυλάξουμε τη σχέση μας με τις ΗΠΑ. Αλλά να σας πω κάτι; Είχε δίκιο ο Πρόεδρος Trump όταν έλεγε «εσείς στην Ευρώπη δεν ασχολείστε με την άμυνά σας». Και ουσιαστικά η Ευρώπη είχε εκχωρήσει την άμυνά της στις ΗΠΑ. Εμείς, η «μικρή Ελλάδα», λόγω των δικών μας γεωγραφικών συνθηκών, δεν ανήκαμε σε αυτή την κατηγορία. Είχε δίκιο. Ξύπνησε η Ευρώπη. Και η Ευρώπη μπορεί να είναι βραδυκίνητο καράβι, αλλά όταν υπάρχει αυτή η αίσθηση του κατεπείγοντος νομίζω ότι αυτό θα μας υποχρεώσει να πάρουμε αποφάσεις που πριν από κάποια χρόνια θα ήταν πολύ δύσκολο να τις πάρουμε».
Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συνέντευξη, χωρισμένη σε δύο μέρη:
