Σπάνιες καρτ ποστάλ από μια Θεσσαλονίκη που έχει χαθεί φιλοξενούνται φέτος στο ημερολόγιο του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα.
Το ημερολόγιο φέρει τον τίτλο "Θεσσαλονικέων Ενθυμήματα. Εικονογραφημένα Επιστολικά Δελτάρια της Θεσσαλονίκης (1896–1912)" και παρουσιάστηκε το απόγευμα της Τρίτης 20/1.
Η συλλεκτική έκδοση αποτελείται από περίπου 70 καρτ ποστάλ από την συλλογή του συλλέκτη Γιώργου Θωμαρέη από την περίοδο 1890-1912 οι οποίες αναδεικνύουν τις μεταμορφώσεις και τις αλλαγές στο αστικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα αποτελούν τα μοναδικά τεκμήρια της Θεσσαλονίκης πριν την φωτιά του 1917 η οποία άλλαξε ριζικά το τοπίο της πόλης.
Το φωτογραφικό υλικό συνοδεύεται από σύντομα και περιεκτικά κείμενα ειδικών επιστημόνων που αναλαμβάνουν τη σύνταξη τους.
Η συλλογή του Γιώργου Θωμαρέη αποτελείται από περίπου 500 καρτ ποστάλ λιθογραφικής εκτύπωσης βασισμένες σε φωτογραφικά κλισέ. Όπως τονίζει στο emakedonia.gr ο ίδιος, ο οποίος είναι συλλέκτης εδώ και πάνω από 60 χρόνια, η συλλογή των καρτ ποστάλ αποτελεί μόνο ένα μικρό τμήμα της συλλογής του για την ταχυδρομική ιστορία της Θεσσαλονίκης η οποία ξεκινάει από τον 15ο αιώνα.
"Η περίοδος 1890-1912 ήταν η χρυσή εποχή της καρτ ποστάλ" σημειώνει ο κ. Θωμαρέης και εξηγεί πως στο ημερολόγιο κάθε μήνας έχει και διαφορετική θεματική: από περιοχές της πόλης μέχρι ιστορικά γεγονότα. Η πιο εμβληματική καρτ ποστάλ είναι ίσως η πρώτη γνωστή κάρτα που ταχυδρομήθηκε από τη Θεσσαλονίκη. Η ημερομηνία της γράφει 1η Απριλίου 1896 και παρουσιάζεται στον πρόλογο της έκδοσης.
Η διευθύντρια του μουσείου, Αθήνα Παυλίδου στην ομιλία της χαρακτήρισε τα εικονογραφημένα επιστολικά δελτάρια των αρχών του 20ού αιώνα ως "πολύτιμα τεκμήρια της καθημερινότητας και της εικόνας της πόλης κατά την αλλαγή του αιώνα, μας προσφέρουν τη δυνατότητα να ανασυνθέσουμε όψεις μιας Θεσσαλονίκης που αλλάζει, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί τη μοναδική της ταυτότητα."
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, "το φετινό Ημερολόγιο επιχειρεί να αναδείξει αυτές τις μεταβάσεις μέσα από σπάνιο υλικό, εμπλουτισμένο με επιστημονικά τεκμηριωμένα κείμενα διακεκριμένων ερευνητών, φωτίζοντας το αστικό περιβάλλον, τους ανθρώπους και τα τοπόσημα της περιόδου 1896–1912.
Παράλληλα όμως, αποτελεί και ένα τεκμήριο για την ίδια την ιστορία του επιστολικού δελταρίου ως μέσου επικοινωνίας και μνήμης. Ανάμεσα στις σελίδες του θα εντοπίσετε σπάνιες καρτ ποστάλ, μοναδικα τεκμήρια του είδους τους, όπως μία από τις παλαιότερες ταχυδρομημένς καρτ ποστάλ της Θεσσαλονίκης με ή μια φωτοκάρτα της εποχής 1908-1910 που απεικονίζει το τραμ της Θεσσαλονίκης μπροστά στο Καφέ Κρυστάλ, στο οποίο συνυπάρχουν δύο βαγόνια, το παλιό ιππήλατο και το καινούριο μηχανοκίνητο".
Τέλος, τόνισε πως "το ημερολόγιο 2026 είναι ένα ιδιότυπο ταξίδι στον χρόνο, προσκαλώντας τον σημερινό αναγνώστη να ανακαλύψει εκ νέου τη Θεσσαλονίκη των αρχών του 20ού αιώνα."
Η Σταυρούλα Μαυρογέννη, Καθηγήτρια Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών του πανεπιστημίου Μακεδονίας έκανε λόγο για πολύπλευρη και στρατηγικής σημασίας ενέργεια.
"Με το ημερολόγιο δείχνει ένας οργανισμός την ταυτότητα του. Είναι ένα εργαλείο επικοινωνίας, ένας ολόκληρος μηχανισμός διαχείρισης της μνήμης και μια πολιτιστική παρέμβαση.
Ενισχύει την θεσμική ταυτότητα και την χρονική συνέχεια του οργανισμού ενώ είναι και ένα αποτελεσματικό μέρος εξωστρέφειας και επικοινωνίας".
Οι συγγραφείς στο ημερολόγιο είναι οι εξής (αλφαβητικά): Γιάννης Επαμεινώνδας αρχιτέκτονας, ιστορικός ερευνητής π. διευθυντής παραρτήματος ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης, Βαγγέλης Κανσίζογλου, ιστορικός, ερευνητής ΙΜΜΑ, Βασίλης Κολώνας, καθηγητής Τμήματος Αρχιτεκτόνων Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, ομότιμη καθηγήτρια Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ, Σταυρούλα Μαυρογένη, καθηγήτρια Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών ΠΑΜΑΚ, διευθύντρια Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης ΙΜΜΑ, Γιάννης Μέγας, πολιτικός μηχανικός, συγγραφέας, συλλέκτης και Κωνσταντίνος Σ. Παπανικολάου, διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας ΑΠΘ, επιστημονικό συνεργάτη ΙΜΜΑ.
Αξίζει να σημειωθεί πως το ημερολόγιο χρηματοδοτείται κάθε χρόνο από την οικογένεια Χαΐτογλου και βρίσκεται διαθέσιμο στο φυσικό και διαδικτυακό πωλητήριο του μουσείου.
