- Newsroom
Τα τελευταία 15 χρόνια η «Μ», μια 45χρονη γυναίκα, που ζει στην Αλεξανδρούπολη, δεν πήρε στα χέρια της ούτε έναν μισθό. Παρ’ όλα αυτά, η καθημερινή της εργασία ήταν βαριά, αφού μεγάλωνε τα τρία παιδιά της και ταυτόχρονα φρόντιζε τους ηλικιωμένους γονείς της. Τους τελευταίους μήνες, οι ευθύνες στο σπίτι λιγόστεψαν, οπότε έψαξε συστηματικά για δουλειά. Και βρήκε, στον τομέα της καθαριότητας. Μόνο που προτού αναλάβει τα καθήκοντά της, χρειάστηκε να εκπαιδευτεί, ώστε να αποκτήσει κάποιες τεχνικές δεξιότητες, γιατί η εταιρεία που την προσέλαβε της ζήτησε να διαχειρίζεται αυτόματα μηχανήματα καθαρισμού και να υπολογίζει τη βέλτιστη δοσολογία στην ανάμιξη χημικών καθαριστικών. Αντίστοιχα, ο 35χρονος «Γ», που έπιασε πρόσφατα δουλειά σε βιοτεχνία αρτοποιίας στην Κομοτηνή, χρειάστηκε να μάθει να διαχειρίζεται τα αλλεργιογόνα στα αρτοποιήματα, αλλά και συστήματα και διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου. Τόσο η «Μ», όσο και ο «Γ» είναι πρόσωπα φανταστικά, ωστόσο τα σενάρια που περιγράφονται παραπάνω, αντανακλούν μέρος της πραγματικότητας που αποτύπωσε η Μελέτη Ανάδειξης Αναγκών Δεξιοτήτων της Αγοράς Εργασίας για τις Περιφερειακές Ενότητες Έβρου και Ροδόπης.
Η μελέτη, που αποτελεί πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ευγενίδου, ανέδειξε 240-320 δεξιότητες αιχμής, στην πλειονότητά τους τεχνικές, σε τέσσερις κλάδους σε Έβρο και Ροδόπη, οι οποίες θα αποτελέσουν τη «μαγιά» και τη βάση, ώστε να σχεδιαστούν στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης, που θα προετοιμάσουν εργαζόμενους, για να βγουν στην αγορά εργασίας εξοπλισμένοι με τα απαραίτητα skills. Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα της μελέτης ανέδειξαν ως δυναμικότερους κλάδους στον Έβρο την καθαριότητα και την κοινωνική μέριμνα και στη Ροδόπη την αρτοποιία και τη βιομηχανία φαρμάκων. Για κάθε έναν από τους κλάδους αυτούς, που εκτιμήθηκε ότι έχουν προοπτική ανάπτυξης -και άρα δημιουργίας θέσεων εργασίας- στο μέλλον, προσδιορίστηκαν 60 έως 80 αναλυτικές δεξιότητες αιχμής, οι περισσότερες εκ των οποίων είναι τεχνικές και αφορούν όχι μόνο ένα, αλλά πολλαπλά επαγγέλματα.
Η μελέτη, που παρουσιάστηκε σήμερα, στην Αλεξανδρούπολη, παρουσία της τ. Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τους εξής φορείς: τη Μονάδα Εμπειρογνωμόνων Απασχόλησης, Κοινωνικής Ασφάλισης, Πρόνοιας και Κοινωνικών Υποθέσεων (Μ.Ε.Κ.Υ.) του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (με επικεφαλής την Ειρήνη Ανδριοπούλου), την Έδρα UNESCO για την Πράσινη Καινοτομία και την Κυκλική Οικονομία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Αραβώση) και την εταιρεία «Data to Action» (με επικεφαλής τον Βάιο Κώτσιο). Στόχος της μελέτης ήταν η ανάδειξη των δεξιοτήτων αιχμής στους πλέον δυναμικούς κλάδους κάθε Περιφερειακής Ενότητας, ώστε να καταστεί δυνατός ο σχεδιασμός στοχευμένων προγραμμάτων κατάρτισης, τα οποία θα υποστηρίξει το Ίδρυμα Ευγενίδου, βάσει των πραγματικών αναγκών των επιχειρήσεων της περιοχής.
Για να εξαχθούν συμπεράσματα για τον δυναμισμό των κλάδων έγινε πολυκριτηριακή ανάλυση, η οποία βασίστηκε -μεταξύ άλλων- στον αριθμό των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε καθέναν από αυτούς, στο σύνολο των μισθωτών και στον δυναμισμό μεταβολής του αριθμού τους την τελευταία πενταετία, αλλά και στο ύψος του μισθού τους και την καθαρή μεταβολή του σε σχέση με το 2024, όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Αραβώσης, σύμφωνα με τον οποίο για την εκπόνηση της μελέτης αναπτύχθηκε πρότυπη μεθοδολογία ως προς την επιλογή των κλάδων και των δεξιοτήτων, η οποία θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, δημιουργώντας πολύτιμη παρακαταθήκη για τους εργαζομένους, την αγορά εργασίας και τη στοχευμένη κάλυψη των αναγκών της και την τεχνική εκπαίδευση-κατάρτιση.
Ζήτηση τεχνικών δεξιοτήτων ακόμη και σε κλάδους που δεν θα το περίμενε κάποιος
Σχολιάζοντας το γεγονός ότι στην περίπτωση του Έβρου η μελέτη ανέδειξε ως δυναμικότερους δύο κλάδους των υπηρεσιών, αντί πχ, της βιομηχανίας, η κα Ανδριοπούλου επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι αυτό είναι λογικό, δεδομένου ότι «το 40% του ΑΕΠ του Έβρου στηρίζεται στη δημόσια διοίκηση, σε δραστηριότητες όπως η άμυνα και η εκπαίδευση», αλλά εσχάτως υπάρχει ανάπτυξη σε κλάδους, στους οποίους μπορούν να βρουν επαγγελματική διέξοδο και άτομα με βασικές επαγγελματικές δεξιότητες, χωρίς ειδίκευση, όπως για παράδειγμα γυναίκες που δεν μπόρεσαν να εργαστούν στο παρελθόν, γιατί φρόντιζαν ηλικιωμένους ή παιδιά.
«Ο τομέας της καθαριότητας, για παράδειγμα, που αναδείχτηκε ως ένας από τους δύο δυναμικότερους στον Έβρο, έχει υποστηρικτικό υπόβαθρο σε πολλούς άλλους κλάδους, όπως ο τουρισμός, η εστίαση ή και το AirBNB, οπότε εκτιμάται ότι έχει προοπτική ανάπτυξης για το μέλλον», σημείωσε η κα Ανδριοπούλου και προσέθεσε πως μέχρι τον Απρίλιο αναμένεται να έχουν επιλεγεί άλλοι τέσσερις κλάδοι (δύο στον Έβρο και ισάριθμοι στη Ροδόπη), ώστε ακολούθως να σχεδιαστούν τα προγράμματα κατάρτισης από το Ιδρυμα Ευγενίδου, σε συνεργασία με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, και να ενεργοποιηθούν τα απαιτούμενα curricula.
Η κα Ανδριοπούλου παρατήρησε ακόμη πως, πλέον, η ζήτηση και η ανάγκη για τεχνικές δεξιότητες είναι αυξημένη ακόμη και σε κλάδους που δεν θα το περίμενε κάποιος. «Στον καθαρισμό, για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να είναι πλέον σε θέση να διαχειριστούν αυτόματα μηχανήματα καθαρισμού ή να κάνουν ορθολογική διαχείριση χημικών καθαριστικών, σωστή διαχείριση αποβλήτων και γενικότερα εφαρμογή βιώσιμων και "πράσινων" πρακτικών καθαρισμού -αυτές είναι αναδυόμενες δεξιότητες τεχνικού επιπέδου. Αντίστοιχα, στην αρτοποιία χρειάζεται πλέον εφαρμογή πρακτικών ενεργειακά αποδοτικής παραγωγής, η δυνατότητα διαχείρισης αλλεργιογόνων και υγιεινής τροφίμων, ο ποιοτικός έλεγχος και η ψηφιακή παρακολούθηση διάφορων παραμέτρων. Στις δραστηριότητες κοινωνικής μέριμνας είναι πλέον απαραίτητη η δυνατότητα συντονισμού εξατομικευμένων σχεδίων κοινωνικής υποστήριξης, διαχείρισης ηλεκτρονικών φακέλων με ταυτόχρονη τήρηση των επιταγών του GDPR, διασύνδεσης με άλλες δομές κοινωνικής μέριμνας, υγείας, πρόνοιας και απασχόλησης», εξήγησε η κα Ανδριοπούλου και συμπλήρωσε ότι γενικώς σε όλους τους κλάδους υπάρχουν πλέον αυξημένες απαιτήσεις για τεκμηρίωση και λογοδοσία και για ελαχιστοποίηση λαθών και προχειροτήτων, κάτι που αυξάνει τη ζήτηση για τεχνικές δεξιότητες.
Η μεθοδολογία
«Σκεφτείτε ότι μόνο στον κλάδο των δραστηριοτήτων καθαριότητας, η ESCO (Ευρωπαϊκή Ταξινόμηση Δεξιοτήτων, Ικανοτήτων και Επαγγελμάτων) εντοπίζει σήμερα 5.746 απαιτούμενες δεξιότητες (όχι μόνο τεχνικές) διεθνώς!», σημείωσε ο κ. Αραβώσης, σύμφωνα με τον οποίο η μελέτη αναπτύσσεται σε δύο βασικά στάδια. Στο πρώτο, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο εφαρμόζει διεθνώς αναγνωρισμένη μεθοδολογία πολυκριτηριακής ανάλυσης, αξιοποιώντας στατιστικά και διοικητικά δεδομένα του Μηχανισμού Διάγνωσης Αναγκών της Αγοράς Εργασίας (Μ.Δ.Α.Α.Ε.), ο οποίος λειτουργεί υπό την εποπτεία της Μ.Ε.Κ.Υ., και λαμβάνοντας υπόψη τη σταθμισμένη γνώμη εμπειρογνωμόνων, προσδιορίζει με αντικειμενικό και τεκμηριωμένο τρόπο τους δυναμικούς κλάδους κάθε Περιφερειακής Ενότητας.
Στο δεύτερο στάδιο, η «Data to Action» εφαρμόζει καινοτόμο μεθοδολογία για τον προσδιορισμό των δεξιοτήτων αιχμής κάθε κλάδου, η οποία αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Μ.Δ.Α.Α.Ε. και έχει αναγνωριστεί ως καλή πρακτική από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μέσω ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων του Μ.Δ.Α.Α.Ε., η μεθοδολογία αυτή επιτυγχάνει να αναδείξει, μέσα από χιλιάδες τεχνικές δεξιότητες που σχετίζονται με τους κλάδους αυτούς, τη δέσμη εκείνων με τη μεγαλύτερη ζήτηση και κρισιμότητα για την τοπική αγορά εργασίας. Τα αποτελέσματα επικυρώνονται, τέλος, από επιχειρήσεις των αντίστοιχων Περιφερειακών Ενοτήτων.
