- Newsroom
Στο τέλος Φεβρουαρίου, το αργότερο αρχές Μαρτίου, αναμένεται να ψηφιστεί το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας "Ενεργή Μάχη" το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση τις επόμενες ημέρες, όπως ανέφερε ο υπουργός Γιάννης Κεφαλογιάννης, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα. Μάλιστα στόχος του υπουργείου, όπως επισήμανε ο κ. Κεφαλογιάννης, είναι διατάξεις του νομοσχεδίου, όπως η θεσμοθέτηση του αντιπύρ και η προδιαγεγραμμένη καύση, να εφαρμοστούν κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο (2026) ενώ προσέθεσε ότι ήδη είναι σε επεξεργασία η δευτερογενής νομοθεσία.
«Ο στόχος είναι να ψηφιστεί το επόμενο δίμηνο, δηλαδή μέχρι τέλος Φεβρουαρίου, το οποίο το θεωρώ απολύτως εφικτό δεδομένου ότι τις επόμενες μέρες βγαίνει στην επίσημη διαβούλευση. Θα μείνει εκεί για 15-20 ημέρες, μετά θα κατέβει το νομοσχέδιο για να ενσωματωθούν οι οποίες παρατηρήσεις και θα εισαχθεί στην Βουλή, έτσι ώστε εντός Μαρτίου να είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε να τρέχουμε τη δευτερογενή νομοθεσία.
Ήδη επεξεργαζόμαστε τις υπουργικές αποφάσεις που θα είναι απαραίτητες για την άμεση εφαρμογή του συγκεκριμένου νόμου, ακριβώς για να δούμε, πολλές από τις διατάξεις αυτές να εφαρμόζονται εντός αντιπυρικής. Πολλές από τις καινοτομίες οι οποίες εισάγονται με αυτό το νομοσχέδιο μπορώ να πω σχεδόν με βεβαιότητα θα εφαρμοστούν από τη φετινή αντιπυρική περίοδο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κεφαλογιάννης ενώ συμπλήρωσε ότι κάποιες άλλες διατάξεις θεσμικού χαρακτήρα, όπως η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας και η σύσταση 13 Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων (μικρών ΕΣΚΕΔΙΚ ανά περιφέρεια), που απαιτούν υποδομές, θα χρειαστούν παραπάνω χρόνο.
Το σχέδιο νόμου "Ενεργή Μάχη" που αποτελεί ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, θα δίνει βαρύτητα στην πρόληψη ενώ όπως τόνισε ο υπουργός έρχεται να καλύψει «αρρυθμίες και κενά που είδαν στην πράξη ότι δυσκολεύουν την καταστολή».
Βασικοί άξονες των μεταρρυθμιστικών στόχων, όπως σημείωσε ο κ. Κεφαλογιάννης είναι:
1. Οργανωτική αναδιάρθρωση και ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του Π.Σ. και του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων
2. Μετατόπιση σε ένα μοντέλο πρόληψης και ολοκληρωμένης διαχείρισης κινδύνων
3. Καθιέρωση μηχανισμών άντλησης συμπερασμάτων, θεσμικής λογοδοσίας και ελέγχου της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας
4. Αναβάθμιση της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης και μετασχηματισμός της επιχειρησιακής γνώσης του προσωπικού του Πυροσβεστικού Σώματος και της Πολιτικής Προστασίας
Οι σημαντικότερες αλλαγές και καινοτομίες που προωθεί το νέο νομοσχέδιο όπως τόνισε ο κ. Κεφαλογιάννης αφορούν την επιχειρησιακή λειτουργία με τη σύσταση για παράδειγμα 13 Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων (μικρά ΕΣΚΕΔΙΚ) και τη θεσμοθέτηση Τακτικού Στοιχείου Διοίκησης. Οι ρυθμίσεις αυτές, όπως είπε, στοχεύουν στην κοινή επιχειρησιακή εικόνα για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, καθώς όπως επισήμανε, διαπιστώθηκε, ασάφεια ρόλων, κατακερματισμός των δομών και των επιχειρησιακών κέντρων αλλά και απουσία κοινής επιχειρησιακής γλώσσας και πρωτοκόλλων, κατά το παρελθόν.
Παράλληλα καθοριστικό ρόλο στην επιχειρησιακή λειτουργία θα διαδραματίσει η επιστημονική υποστήριξη της πρόγνωσης μέσω της ίδρυσης επιχειρησιακής μετεωρολογιακής μονάδας μέσα στο ΕΣΚΕΔΙΚ, τη σύσταση της Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου αλλά και την καθιέρωση μετεωρολογίας πεδίου.
«Στην ουσία βάζουμε την μετεωρολογία πλέον ενεργά μέσα στην διαχείριση των περιστατικών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κεφαλογιάννης.
Όπως εξήγησε, μέσα στο ΕΣΚΕΔΙΚ θα ιδρυθεί μια έβδομη μονάδα όπου εξειδικευμένοι μετεωρολόγοι θα συνδράμουν στην προσπάθεια για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών. Ακόμη, προσέθεσε ότι καθιερώνεται μέσω του νομοσχεδίου η ειδικότητα της μετεωρολογίας πεδίου, καθώς όπως είπε, πυροσβέστες με ειδικότητα στη μετεωρολογία θα μπορούν πλέον να βρίσκονται στο πεδίο, και να παρέχουν γνώσεις για την αντιμετώπιση των περιστατικών.
Σχετικά με την Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, όπως υπογράμμισε θεσμοθετείται πλέον ένα συγκεκριμένο όργανο με εξειδικευμένους επιστήμονες για την αντιμετώπιση του πλημμυρικού κινδύνου.
Επιπλέον ένας ακόμη άξονας του νομοσχεδίου θα είναι το Εθνικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών. Όπως σημείωσε ο κ. Κεφαλογιάννης, θα θεσπιστεί ένα δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών με έγκριση από το ΚΥΣΕΑ.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην εκπόνηση υποχρεωτικών σχεδίων πρόληψης σε τοπικό επίπεδο, καθώς όπως υπογράμμισε ο κ. Κεφαλογιάννης κάθε δήμος της χώρας θα πρέπει να έχει και ένα τοπικό σχέδιο πρόληψης των φυσικών καταστροφών, τα οποία όπως προσέθεσε θα είναι υποχρεωτικό να επικαιροποιούνται ανά διετία ή τριετία. Όπως υπογράμμισε μέχρι πρότινος δεν υπήρχε υποχρεωτικότητα στην πρόληψη, «κενό» το οποίο, όπως είπε, έρχεται το σχέδιο νόμου να καλύψει.
Ακόμη, επισήμανε ότι θα δίνεται και η δυνατότητα κοινών διαδημοτικών σχεδίων, δηλαδή φορείς όπως για παράδειγμα, ο ΣΠΑΥ ή ο ΣΠΑΠ να μπορούν να καταθέτουν ένα κοινό σχέδιο για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.
Επιπλέον στο επίκεντρο θα τεθεί και η διερεύνηση των αιτιών των πυρκαγιών μέσω της ενίσχυσης της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού. Ειδικότερα, όπως εξήγησε ο υπουργός, συστήνονται 35 ανακριτικά κλιμάκια σε όλη την χώρα. «Στην ουσία καλύπτουμε το σύνολο της επικράτειας», τόνισε. Όπως ανέφερε η καινοτομία στην ουσία είναι ότι «ιδρύεται μία αυτόνομη υπηρεσία που θα έχει από κάτω της 35 ανακριτικά κλιμάκια» και προσέθεσε ότι προβλέπεται και πιστοποίηση εμπειρογνωμόνων καθώς και ενιαία μεθοδολογία διερεύνησης αιτών των πυρκαγιών. Η ΔΑΕΕ έχει κάνει πολλά βήματα στη διερεύνηση των αιτιών των πυρκαγιών, σημείωσε, ωστόσο λόγω «υποστελέχωσης αλλά και κάποιων άλλων θεσμικών κενών και ασαφειών μπορούσε και διερευνούσε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των περιστατικών, όχι όμως το σύνολο αυτών». «Γι' αυτό και θα προχωρήσουμε στην ενίσχυσή της», ανέφερε.
Προδιαγεγραμμένη καύση, αντιπύρ και ελεγχόμενη βόσκηση
Κρίσιμα εργαλεία για την πρόληψη που θεσμοθετούνται στο νέο νομοσχέδιο αποτελούν όπως είπε ο κ. Κεφαλογιάννης η προδιαγεγραμμένη καύση, το αντιπύρ και η ελεγχόμενη βόσκηση. Όπως σημείωσε προδιαγεγραμμένη καύση και ελεγχόμενη βόσκηση θα εφαρμοστούν για πρώτη φορά στη χώρα. Ειδικότερα, τόνισε ότι η προδιαγεγραμμένη καύση είναι ένα εργαλείο χρήσιμο το οποίο εφαρμόζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες κυρίως σε Πορτογαλία και η Ισπανία και στην ουσία σε συνεργασία με τις Δασικές Υπηρεσίες θα μπορούν να προχωρούν σε προδιαγεγραμμένη καύση κυρίως στο υπόστρωμα της βιομάζας σε κάποια κρίσιμα οικοσυστήματα για τη μείωση και τη διαχείριση της καύσιμης ύλης. Παράλληλα, όπως ανέφερε, καθώς το πρόγραμμα ΑΝΤΙΝΕRO δεν θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια, η ελεγχόμενη καύση θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο. Σχετικά με την ελεγχόμενη βόσκηση, όπως είπε, δίνεται η δυνατότητα η ελεγχόμενη βόσκηση να θεσπιστεί ως μέτρο πρόληψης δασικών πυρκαγιών, ενσωματώνοντάς την πλήρως στο υπάρχον πλαίσιο διαχείρισης βοσκήσιμων γαιών, αξιοποιώντας τα βόσκοντα ζώα για να «καθαρίζουν» τα εύφλεκτα χόρτα και θάμνους, λειτουργώντας σαν φυσικές «χορτοκοπτικές» μονάδες.
Αναφορικά με το αντιπύρ, όπως είπε ο υπουργός, αυτή τη στιγμή χρησιμοποιείται ως μέσο αυτοπροστασίας των πυροσβεστών. Εφαρμόζεται, δηλαδή, εξήγησε, εκτάκτως σε περιπτώσεις αυτοπροστασίας του πυροσβέστη και προσέθεσε ότι αυτό που αλλάζει είναι ότι θεσμοθετημένα πλέον θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο αντιμετώπισης της πυρκαγιάς.
Παράλληλα βαρύτητα θα δοθεί και στη διαφάνεια και στη λογοδοσία καθώς προβλέπεται η σύσταση Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών Αξιολόγησης για τη διερεύνηση των αιτιών και την αξιολόγηση της δράσης των υπηρεσιών σε περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών. Επιπλέον, όπως είπε ο υπουργός, θα εκπονείται έκθεση Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου που θα διαβιβάζεται στη Βουλή και θα μπορεί να συζητείται τόσο σε επίπεδο επιτροπών αλλά ακόμη και ολομέλειας, λειτουργώντας ως μηχανισμός διαφάνειας και μοχλός βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί επίσης η αναδιοργάνωση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας η οποία ευθυγραμμίζεται με τα πρότυπα οργάνωσης και λειτουργίας των ελληνικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) και στελεχώνεται από μέλη ΔΕΠ, ενώ θα δίνεται και η δυνατότητα πρώτου, δεύτερου (μεταπτυχιακού) και τρίτου (διδακτορικού) κύκλου σπουδών.
Όσον αφορά τους εθελοντές και τις εθελοντικές οργανώσεις, οι ρυθμίσεις που προωθούνται συμπυκνώνονται σε τρεις πυλώνες: 1) Στην καθιέρωση Μητρώου Επικουρικών Δυνάμεων, όπου θα καταγράφονται μηχανήματα και οχήματα που θα μπορούν να διατεθούν κατά την εκδήλωση αντίστοιχων περιστατικών, 2) Στην οικονομική ενίσχυση εθελοντικών οργανώσεων, καθώς όπως εξήγησε ο υπουργός προβλέπεται ενίσχυση 2.000-3.000 ευρώ για την κάλυψη πάγιων εξόδων όσων εθελοντικών οργανώσεων είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο της Πολιτικής Προστασίας 3) Στην ενίσχυση του ρόλου και των δικαιωμάτων των εθελοντών μέσω της αύξησης ορίου ηλικίας εθελοντών πυροσβεστών, της πανελλαδικής αξιοποίησης της προσφοράς τους, ενώ όπως τόνισε ο κ. Κεφαλογιάννης υπάρχει συζήτηση για την καταβολή αμοιβής για τους εργαζόμενους εθελοντές Πολιτικής Προστασίας του δημοσίου τομέα.
«Υπάρχει και μια συζήτηση όσον αφορά για την καταβολή αμοιβής στους εργαζομένους εθελοντές της πολιτικής προστασίας του δημόσιου τομέα. Αυτή τη στιγμή κάποιος εθελοντής της πολιτικής προστασίας για να μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του απλά βγάζει άδεια. Υπάρχει συζήτηση κατά πόσο μπορεί να υπάρξει και καταβολή της αμοιβής -να μην χάνει, δηλαδή, το ημερομίσθιό του εκείνης της ημέρας- ακριβώς για να δώσουμε ένα παραπάνω κίνητρο για τους εθελοντές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
