Δημήτρης Δραγώγιας: Η πόλη που νομίζουμε πως κατοικούμε τελικά μας κατοικεί

«Η Οδός Ανθέων δεν είναι ένα βιβλίο για το τι έγινε αλλά για το πώς έμεινε μέσα μας αυτό που έγινε». Έτσι περιγράφει τη νέα του συλλογή διηγημάτων που κυκλοφορεί σήμερα με τίτλο «Οδός Ανθέων» ο δημοσιογράφος Δημήτρης Δραγώγιας. «Το βιβλίο δεν είναι μια ακόμα περιγραφή της πόλης αλλά μια διαδρομή στις στιγμές που έμειναν μέσα μας» λέει χαρακτηριστικά στο emakedonia.gr.

Η «Οδός Ανθέων» που κυκλοφορεί από την εκδόσεις Μπαρμπουνάκη είναι το δεύτερο βιβλίο του κ. Δραγώγια μετά το «Επτά» (2017, εκδ. Μαλλιάρης). Αποτελείται από 23 διηγήματα, αριθμός τυχαίος και καθόλου συμβολικός, όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας. 

«Η Οδός Ανθέων είναι κατ’αρχήν ένας υπαρκτός δρόμος - εκεί που μεγάλωσα, έφυγα και επέστρεψα. Θα μπορούσε να είναι μια βιογραφική λεπτομέρεια αλλά με τον καιρό κατάλαβα ότι δεν είναι μόνο αυτό. Κάτι μέσα μου με απασχολούσε χρόνια, ότι η πόλη που νομίζουμε πως κατοικούμε τελικά μας κατοικεί. Δεν ήθελα να γράψω ένα βιβλίο που περιγράφει την Θεσσαλονίκη, η Θεσσαλονίκη έχει περιγραφεί επαρκώς ως ιστορία, ως πολιτική, ως τραύμα, ως έρωτας, ως γοητεία. Υμνήθηκε από σπουδαίους λογοτέχνες όπως τον Αναγνωστάκη, τον Σκαμπαρδώνη, τον Ασλάνογλου, τον Σερέφα, τον Ιωάννου, τον Ζουργό, τον Μαζάουερ και άλλους σημαντικούς. Επομένως δεν ήθελα να προσθέσω άλλη μια περιγραφή, ήθελα να γράψω για αυτές τις μικρές, σχεδόν ασήμαντες στιγμές που διαμορφώνουν τον εσωτερικό μας χάρτη: ένα παγκάκι, μια εφημερίδα, ένα φως στο λιμάνι, ένα τελευταίο λεωφορείο - στιγμές που δεν διεκδικούν πρωτοσέλιδο αλλά επιμένουν μέσα μας. Τα 23 διηγήματα προέκυψαν όταν κατάλαβα ότι η πόλη δεν σου δίνεται ολόκληρη αλλά σε θραύσματα. Κάθε διήγημα είναι μια αυτόνομη στιγμή, μια μικρή ρωγμή, ένα κομμάτι που δεν υπόσχεται να εξηγήσει τα πάντα - και αυτός ίσως είναι το πιο ειλικρινές, γιατί και η ζωή μας δεν είναι μυθιστόρημα με καθαρή πλοκή αλλά μικρές σκηνές που προσπαθούμε αργότερα να ενώσουμε.»

Το βιβλίο αποτελείται από σκέψεις και υλικό που ο συγγραφέας μάζευε όλα αυτά τα χρόνια και τώρα αποφάσισε να κωδικοποιήσει. Ο υπότιτλος του βιβλίου χαρακτηρίζει την Θεσσαλονίκη ως πόλη «των ονείρων και των σκιών». Όπως σημειώνει ο κ. Δραγώγιας: «Τα όνειρα μπήκαν γιατί τα περισσότερα κείμενα ξεκίνησαν από ανολοκλήρωτα όνειρα, όχι τα θεαματικά αλλά τα μικρά, εκείνα που ξυπνάς και δεν θυμάσαι τι είδες αλλά σου μένει μια αίσθηση. Παρατήρησα ότι σχεδόν πάντα αυτά είχαν μέσα τοπόσημα της Θεσσαλονίκης και σκέφτηκα ότι αφού δεν τα ολοκλήρωσα στη ζωή ας τα ολοκληρώσω στη λογοτεχνία. Οι δε σκιές είναι πιο ειλικρινείς από το φως το οποίο δείχνει τα πάντα - οι σκιές δείχνουν το περίγραμμα και έτσι λειτουργεί και η μνήμη: θυμόμαστε αυτό που αντέχουμε. Δεν είναι ένα βιβλίο για το τι έγινε αλλά για το πώς έμεινε μέσα μας αυτό που έγινε.»

Όπως εξηγεί ο κ. Δραγώγιας, τα διηγήματα διαβάζονται μεν αυτόνομα αλλά είναι μια αλυσίδα.

«Δεν έγραψα βιογραφία, έγραψα για συναισθήματα» λέει χαρακτηριστικά και τονίζει πως δεν ήθελε να περάσει κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα. «Δεν πιστεύω στα μηνύματα. Αν ένα κάποιος θέλει να δώσει μήνυμα γράφει ένα δοκίμιο. Εγώ ήθελα να δημιουργήσω κάποιες μετατοπίσεις, δηλαδή αν κάποιος κλείσει το βιβλίο και δει έστω κι ένα παγκάκι λίγο διαφορετικά, κάτι έχει αλλάξει και αυτό μου αρκεί. Αν κάποιος πει ότι κάτι από αυτά τον αφορά και δει μια άλλη οπτική, τότε το βιβλίο θα έχει κάνει το χρέος του» προσθέτει.

Θα μπορούσε όμως αυτή η οδός Ανθέων να βρίσκεται σε μια οποιαδήποτε άλλη πόλη;

«Ναι και όχι» απαντά ο συγγραφέας. «Ναι γιατί απ΄τη μια η μνήμη δεν έχει ταχυδρομικό κώδικα, από την άλλη όχι γιατί κάθε πόλη έχει τον δικό της ρυθμό σιωπής. Η Θεσσαλονίκη έχει μια υπόγεια οικονομία συναισθήματος - δεν σου δίνει τα πάντα, σε αφήνει να τα υποψιαστείς και αυτή η υποψία με ενδιέφερε περισσότερο από τη βεβαιότητα. 

Το όνομα Ανθέων έχει και κάτι ειρωνικό: τα άνθη είναι εύθραυστα, ανθίζουν και χάνονται όπως οι στιγμές, όπως οι μνήμες - κάποτε είναι ζωντανές, μετά γινόνται συνήθεια, μετά γίνονται δρόμος. Και ίσως τελικά η οδός Ανθέων είναι η διαδρομή από την καρποφορία στη μνήμη. Αν έπρεπε να το πω απλά, η οδός Ανθέων είναι ένας δρόμος που δεν υπάρχει στον χάρτη αυτή τη στιγμή, αλλά τον έχουμε περπατήσει όλοι. Είναι οι μικρές εσωτερικές διαδρομές που κάνουμε όταν γυρίζουμε σπίτι. Εγώ απλώς κράτησα σημειώσεις» εξηγεί. 

Και προσθέτει: «Ένιωθα ότι είχα χρέος απέναντι σε αυτήν την πόλη που συχνά κατηγορούμε. Προσπάθησα να βρω γιατί έχει αυτή τη γοητεία η Θεσσαλονίκη και ακόμα και να φύγουμε μας κάνει να γυρνάμε πίσω, να μην μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτήν. Και ο Στέφανος Τσιτσόπουλος και ο δήμαρχος που παρουσιάζουν το βιβλίο είναι άνθρωποι που έφυγαν από τη Θεσσαλονίκη και γύρισαν σ’ αυτήν - ο δεύτερος μάλιστα για να γίνει πρώτος πολίτης της».

Για τον κ. Δραγώγια, η πόλη που ζούμε μας καθορίζει. «Με ρωτάνε γιατί γράφω για ηττημένους, δεν νομίζω ότι γράφω για αυτό, γράφω για ανθρώπους που ξεκινούν από μια θέση άμυνας και ίσως αυτό να είναι και βαθιά ελληνικό: οι ήρωες μου ξεκινάνε από τη στιγμή που αρχίζουν και χάνουν γιατί εκεί φαίνεται και ο άνθρωπος. Η λογοτεχνία δεν με συγκινεί όταν κάποιος είναι νικητής - με συγκινεί όταν κάποιος στέκεται λίγο σκυφτός, λίγο αμήχανος, λίγο εκτός παιχνιδιού και παρόλαυτά αποφασίζει να μείνει στο γήπεδο. Η ήττα είναι πιο καθαρή από την νίκη. Στη νίκη μπορείς να κρυφτείς στην ήττα όχι - και ίσως για αυτό μου αρέσει αυτή η μεταμόρφωση, όχι η θριαμβευτική αλλά η πιο σιωπηλή, δηλαδή η στιγμή που κάποιος που ένιωθε εκτός αρχίζει και στέκεται μέσα. Και δεν γράφω για μεγάλες νίκες αλλά για μικρές κατακτήσεις και ίσως τελικά, αν το σκεφτούμε, η πιο ουσιαστική νίκη δεν είναι να κατακτήσεις τον κόσμο αλλά να ανακαλύψεις τον εαυτό σου» καταλήγει ο συγγραφέας. 

Παρουσίαση του βιβλίου «Οδός Ανθέων»

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026
Ώρα προσέλευσης: 19:30 | Έναρξη: 20:00
Αίθουσα «Μανόλης Αναγνωστάκης», Δημαρχείο Θεσσαλονίκης

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

• Στέλιος Αγγελούδης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης
• Ευγενία Γήτα, δημοσιογράφος
• Στέφανος Τσιτσόπουλος, δημοσιογράφος – συγγραφέας – ραδιοφωνικός παραγωγός
• Δημήτρης Δραγώγιας, συγγραφέας – δημοσιογράφος

Συντονισμός εκδήλωσης:

• Αναστασία Καρυπίδου, δημοσιογράφος