Γράφει
Σοφία Χριστοφορίδου
Παρακολουθώ με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον (αν και από απόσταση 500χλμ) την υπόθεση του πάρκου Ριζάρη στην Αθήνα, εκεί όπου είχε χωροθετηθεί ο σταθμός μετρό στον Ευαγγελισμό, σημείο συνάντησης της νέας γραμμής 4 με τη γραμμή και δυστυχώς δεν μπορώ να αποφύγω τις συγκρίσεις με τη Θεσσαλονίκη. Δεν αναφέρομαι καν στον αριθμό των τριών γραμμών του μετρό που διαθέτει η πρωτεύουσα και στην 4η που είναι υπό κατασκευή, αλλά στην προσπάθεια να διασωθεί ένα πάρκο πρασίνου.
Ο σταθμός του μετρό στον Ευαγγελισμό έχει αδειοδοτηθεί ώστε να κατασκευαστεί μέσα στο πάρκο Ριζάρη. Η υπόθεση αρχίζει το 2021, όταν γίνεται γνωστό ότι το μισό πάρκο των έξι στρεμμάτων πρασίνου θα ξηλωθεί για να στηθεί το εργοτάξιο του μετρό. Ξεσηκώθηκαν διαμαρτυρίες πολιτών, αλλά αυτός που «μπήκε μπροστά» για να σώσει το πάρκο, ήταν ο εφοπλιστής Νίκος Πατέρας, καθώς το 2010 το Ίδρυμα Πατέρα είχε αναλάβει την ανάπλασή του. Κατά τα... ειωθότα, εκτοξεύτηκαν κατηγορίες στους πολίτες. Αυτούς δεν τους είπαν «επαγγελματίες ευαίσθητους» (το copywrite ανήκει στους Θεσσαλονικείς) αλλά για εμμονικούς και ελιτιστές, που εμπόδιζαν την πρόοδο του μετρό, για να μην χάσουν... τη θέα του πρασίνου. Κι ότι όσοι διαμαρτύρονταν θα είχαν την ευθύνη για τις αποζημιώσεις εκατομμυρίων που θα αξιώσει ο εργολάβος λόγω καθυστερήσεων, ή ακόμα και για τυχόν απώλεια ευρωπαϊκών πόρων (το ίδιο επιχείρημα είχε χρησθμοποιηθεί και στη Θεσσαλονίκη). Ως προς τις τεχνικές λύσεις, ακολουθήθηκε η τακτική TINA, δηλαδή ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική (There is no alternative) από αυτήν που παρουσίασε η Αττικό/Ελληνικό Μετρό.
Αρχικά ήταν να κοπούν 230 δέντρα, αλλά έπειτα από την προσφυγή του εφοπλιστή, το Συμβούλιο της Επικρατείας υποχρέωσε το 2023 την Ελληνικό Μετρό να εκπονήσει νέα τεχνική μελέτη, με την οποία θα ελαχιστοποιούνται οι επιπτώσεις της κατασκευής του έργου στο πάρκο Ριζάρη. Ω του θαύματος, εναλλακτική υπήρχε και την βρήκε η εταιρεία του μετρό: η εργοταξιακή κατάληψη θα περιοριζόταν στα 108 και για καθένα μεγάλο δέντρο που θα κοβόταν θα φυτευόταν τρία νέα. Όμως ούτε καν το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν ενέκρινε αυτή τη νέα μελέτη (το υπουργείο, όχι το ΣτΕ, ούτε οι διαμαρτυρόμενοι πολίτες) ζητώντας από την Ελληνικό Μετρό να διερευνήσει και άλλες τεχνικές λύσεις για τον περιορισμό της κοπής δέντρων.
Για τους Αθηναίους η διάσωση του πάρκου Ριζάρη είναι μια σημαντική νίκη: σε μια θάλασσα τσιμέντου κατάφεραν να διατηρήσουν το πάρκο και την πολύτιμη σκιά των δέντρων, που μειώνουν τη θερμοκρασία κατά 2,6 βαθμούς Κελσίου- κι αυτό δεν είναι πρόβλημα των ελίτ, αλλά όσων μετακινούνται με τις δημόσιες συγκοινωνίες και τα πόδια, και περνούν τα καλοκαίρια τους στην καυτή πόλη, αναζητώντας καταφύγιο στη σκιά.
Υπενθυμίζω ότι ο αγώνας δόθηκε για 230 δέντρα. Δεν μιλάμε, δηλαδή, ούτε για αρχαία ευρήματα, όπως αυτά του σταθμού Βενιζέλου που άπαξ και τα τεμαχίσεις δεν μπορείς να «φυτέψεις» άλλα τρία στη θέση τους. Ούτε για τα χιλιάδες δέντρα του Σέιχ Σου που κόπηκαν για να γίνει το flyover, που τελικά «κατάπιε» διπλάσια έκταση δάσους ή δασικών εκτάσεων σε σχέση με την αρχική άδεια (από 82 στα 187 στρέμματα), με μία διαβούλευση παρωδία, που έγινε κατόπιν εορτής, έξι μήνες μετά την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών.
Απλώς στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης δεν υπήρχε κάποιος εφοπλιστής να υπερασπιστεί τα αρχαία της Βενιζέλου, ή τα δέντρα του Σέιχ Σου, ή την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα μητροπολιτικό πάρκο στη θέση της ΔΕΘ. Ήταν μόνοι τους οι πολίτες. Αυτοί, οι «επαγγελματίες ευαίσθητοι»...
